اعراب
« الَّذِينَ يَلْمِزُونَ »
مبتدا و
« سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ »
خبر آن است . « فى الصدقات » متعلق به « يلمزون » و « سبعين » جانشين مفعول مطلق مىباشد ؛ زيرا بدين معناست : « سبعين استغفارا » .
تفسير
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ .
اللمز : عيب و مراد از تطوع در اينجا بخشيدن مال بهطور داوطلبانه است و نه از روى وجوب . سخن همچنان دربارهء منافقان است و اين دو آيه خلافكارىها و آزارهاى پيوستهء آنان نسبت به پيامبر و مؤمنان را به گونهء ديگرى بيان مىكند . روزى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به بخشش در راه خدا تشويق كرد و اصحاب باايمان او اين سخن را اجابت نمودند . برخى از آنها هزاران و برخى به اندازهء يك صاع خرما ، در راه خدا انفاق كردند ؛ يعنى هركس به اندازهء توانش . امّا منافقان از آنها خرده گرفتند . به كسى كه زياد بخشيده بود ، گفتند : او براى خوشآيندى مردم انفاق مىكند و به كسى كه كم بخشيده بود ، گفتند : او مىخواهد خودش را مطرح كند . آرى ، منافقان هم در گفتار و هم در كردارشان رياكار هستند و ديگران را بر خود قياس و آنان را بر وفق آنچه در درون خود دارند توصيف مىكنند .
جملهء
وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ
به تهىدستانى اشاره دارد كه اندكى صدقه دادند ؛ زيرا توانشان همان اندازه بود .
فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ ؛
منافقان آنان را تمسخر مىكردند كه كم بخشيدهاند . امام على عليه السّلام فرمود : « از بخشش اندك شرم نكن ؛ زيرا محروم كردن كمتر از آن است » .
سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
تمسخر آفريدگار بدين معناست كه او فرد تمسخركننده را با عذاب دردناك مجازات خواهد كرد تا كيفر تمسخرش باشد .