اعراب
« شُهَداءَ » حال است از « واو » در « كُونُوا » . « هُوَ أَقْرَبُ » مبتدا و خبر است . ضمير « هُوَ » برمىگردد به مصدرى كه از « اعْدِلُوا » بهدست مىآيد ( عدل ) . « وَعَدَ اللَّهُ » ، « وَعَدَ » نياز به دو مفعول دارد : مفعول اوّل آن « الَّذِينَ آمَنُوا » و مفعول دوم آن جملهء « لَهُمْ مَغْفِرَةٌ » است . برخى گفتهاند : مفعول دوم آن محذوف و تقديرش « الجنّة » است و جملهء « لَهُمْ مَغْفِرَةٌ » تفسيركنندهء اين مفعول محذوف مىباشد .
تفسير
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ . ايمان راستين مظاهرى دارد كه مىتوان آن را احساس و لمس كرد . خداوند اين مظاهر را با شيوههاى مختلف در آيات زيادى بيان و مشخّص كرده است . تعدادى از اين آيات پيشتر بيان شد و تعداد بيشترى در آينده خواهد آمد . آيهاى كه هماكنون درصدد تفسير آن هستيم با بيانى روشن مىگويد : اگر شما مؤمن هستيد ، پس براى خدا قيام كنيد و به عدالت گواهى دهيد . معناى قيام براى خدا آن است كه در گفتارها و كردارهايتان صداقت و اخلاص داشته باشيد و امّا معناى گواهى دادن به عدالت ، اين نيست كه اگر دشمنان و مخالفان ما حقّى بر عهدهء ما و يا ديگران داشته باشند ، بايد به نفع آنان گواهى دهيم ، هرچند سياق آيه بر آن دلالت دارد ، بلكه مراد آن است كه انسان در تمام رفتار خود ، بدون استثنا ، عدالت را در پيش گيرد ؛ مثلا اگر شخصى ، دانش جديدى دارد بايد از اين دانش خود همچون ابزارى براى از بين بردن ناتوانى و عقبافتادگى و فراهم كردن عوامل توانمندى و پيشرفت جامعه بهره گيرد . و اگر دانش دينى دارد بايد مردم را بهسوى خدا فراخواند ؛ بدين معنا كه انسان بايد وظيفهء جانشينى خدا در زمين را بهخوبى انجام دهد و با هركس كه از راه خدا منحرف مىشود مبارزه كند . و نيز