عنوان طرفدار و يا مخالف ، نظريهء هر دو طرف را بيان مىكنيم و قضاوت را تنها به عهدهء خواننده مىگذاريم تا با مشورت با عقل خويش قضاوت كند .
اهل سنّت يا بيشتر آنان مىگويند : مقصود آيهء فوق اين است كه علىرغم اينكه پيروان ديگر اديان با مسلمانان نبرد كردند و با دين آنها به ستيز برخاستند ، خداوند دين آنان را كامل كرد ؛ چرا كه آنرا بر همهء اديان غلبه داد و پيروز كرد . همچنين ، خداوند با بيان اصول و فروع آيين و عقيدهء اسلامى ، نعمت خود را بر مسلمانان كامل كرد . و آنچه را دربارهء امور دين و دنيا نياز داشتند براى آنان بيان كرد :
« ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ » .
« 1 »
شيعه مىگويد : تفسير آيه به معناى فوق در صورتى درست است كه همزمان با نزول آن ، حادثهاى كه آنرا تفسير و مقصودش را بيان مىكند به وقوع نمىپيوست ؛ چون بسيارى از آيات را حوادثى تفسير مىكند كه در زمان نزول آنها اتفاق افتاده است ؛ مثلا از جملهء اين آيات ، سخن خداوند است كه خطاب به پيامبر مىگويد : « از مردم مىترسيدى ، حال آنكه خدا از هركس ديگر سزاوارتر بود كه از او بترسى » . « 2 » اگر ما اين آيه را بدون در نظر گرفتن قصّهء زيد بن حارثه بررسى كنيم و به ظاهر آن عمل نماييم ، معناى آيه چنين مىشود : پيامبر خدا خشنودى مخلوق را بر خشنودى خالق ترجيح مىدهد ، در حالى كه شأن كسى كه خداوند او را براى وحى و رسالت خود برگزيده ، از چنين چيزى به دور است .
شيعه مىگويد : آيهء يادشده همزمان با حادثهء ويژهاى است كه آنرا تفسير و مقصودش را بيان مىكند و براى اثبات اين ديدگاه خود به دلايل زير استدلال مىكند :
1 . تمام علماى سنّى و شيعه ، اعم از مفسّران و تاريخنويسان آنها بر اين موضوع وحدت نظر دارند كه تمام آيات سورهء مائده مدنى است ، جز آيهء
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ
هامش
( 1 ) . انعام ( 6 ) آيهء 38 .
( 2 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 37 .