تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 526

مساهمون:

ص٥٢٦
تمام بدن خود را يك مرتبه زير آب فرو برد ؛ نظير غسل كردن در دريا و نهر و امثال آنها .

بيمار ، مسافر و تيمّم

وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ .
نظريات مفسّران دربارهء اين آيه مختلف است تا آن‌جا كه شيخ محمد عبده گفته است : « در تفسير اين آيه 25 تفسير را مطالعه كردم ؛ مطلب قانع‌كننده‌اى در آنها نديدم و نظريه‌اى را كه خالى از اشكال باشد نيافتم » . آلوسى در روح البيان گفته است : « اين آيه از معضلات است » . من به حدود بيست تفسير از اهل تسنّن و تشيع مراجعه كردم و بسيارى از مؤلفان اين تفاسير ، تفسيرهاى متعددى دربارهء آيه نقل كرده‌اند و ما نيز مطلب را همان‌گونه يافتيم كه شيخ محمد عبده يافته بود ؛ لكن هيچ مشكلى را - آن‌گونه كه آلوسى گفته است - در آيه نديديم . پس از آن‌كه از درك معناى آيه مطمئن شديم و به مراد آن اعتماد پيدا كرديم ، به ترتيب ذيل ، به شرح آن مىپردازيم : خداوند سبحان در اين آيه ، از چهار صنف ياد كرده است : بيماران ، مسافران ، كسانىكه از قضاى حاجت بازگشته‌اند و كسانىكه با زنان همبستر شده‌اند . بر آنان واجب كرده است كه در صورت نبودن آب ، تيمّم كنند ؛ زيرا امر به تيمّم در جواب فعل شرطى است كه اصناف چهارگانه را دربر دارد . تمامى مذاهب اسلامى وحدت‌نظر دارند كه اعتماد به ظاهر قرآن ، به‌ويژه در استنباط احكام شرعى ، جايز نيست مگر پس از آن‌كه به سنّت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله رجوع شود ؛ چراكه سنّت پيامبر يكى از منابع شرعى و نيز بيان و تفسير قرآن است ؛ چنان‌كه آيهء 7 سورهء حشر آشكارا اين موضوع را بيان مىكند :
« وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ ؛
آنچه را پيامبر براى شما آورده بگيريد و از