ما پيشتر در تفسير آيهء 19 سورهء آل عمران گفتيم كه تمامى انبيا مسلمان بودند .
« حنيف » به كسى گفته مىشود كه از اديان باطل به دين حقّ ميل مىكند . اين سخن خداوند كه فرمود : « ابراهيم از مشركان نبود » ، نوعى تعريض به نصارا محسوب مىشود كه مىگويند : مسيح پسر خداست و نيز تعريضى است به يهود كه مىگويند :
عزير پسر خداست . همچنين تعريضى است به قوم عرب كه بتها را مىپرستيدند ؛ درحالىكه ابراهيم مورد احترام همهء اين فرقههاى سهگانه بود .
إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِيُّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ .
سزاوارترين مردم در انتساب به دين ابراهيم ، كه مورد احترام همگان است ، كسانى از امّت او هستند كه به دعوت وى پاسخ مثبت دهند يا عقيدهء آنان با عقيدهء او هماهنگ است و آنان ، محمّد صلّى اللّه عليه و آله و پيروان او هستند . على عليه السّلام فرمود :
« سزاوارترين مردم در منتسب شدن به انبيا كسانى هستند كه تعاليم آنان را بيشتر از ديگران مىدانند » . آنگاه آيهء مزبور را قرائت كرد و گفت : « دوست محمّد صلّى اللّه عليه و آله كسى است كه از خدا اطاعت كند ؛ هرچند خويشاوند او نباشد و دشمن محمّد صلّى اللّه عليه و آله كسى است كه خدا را معصيت كند ؛ هرچند از خويشاوندان او باشد » .
« وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ » ؛
يعنى خدا ولىّ كسانى است كه تنها به او ايمان مىآورند و براى او شريك قرار نمىدهند و در گرهگشايىها و منفعتخواهىها به غير وى پناه نمىبرند .
به راستى ، هيچ دليلى كه بر عظمت و اخلاص امام على عليه السّلام به خدا و دورى او از اهداف و اغراض دنيوى دلالت كند ، بالاتر از اين سخنان او نيست . اينكه امام عليه السّلام على رغم خويشاوندى كه با رسول خدا دارد و نزديكترين مردم به آن حضرت است ، به اين خويشاوندى تمسّك نمىجويد ، نشان مىدهد كه عظمت وى تنها از خود او و اعمالش سرچشمه مىگيرد ؛ نه از حسب و نسبها و خويشاوندىها و نه از نيرنگها و پردهپوشىها .