پايينتر از مكان زيد بود نشست » . همچنين ، « واژهء دون » به معناى پست و نيز به معناى « غير » مجازا به كار مىرود . مقصود از سخن خداى تعالى :
« مِنْ دُونِ اللَّهِ »
همين معناى اخير است ، يعنى غير از خدا .
أنداد : جمع « ندّ » است به معناى نظير و همتا . چنانكه مىگويى : « عامله معاملة الندّ للندّ ؛ با او معامله به مثل كرد » . مراد از « أنداد » در اينجا برخى از آفريدههايى است كه گروهى از مردم ويژگىهاى خدايى را به آنها نسبت مىدهند . مثلا مىپندارند آنها همانند خدا سود و ضرر مىرسانند ، قدرت خارق العاده دارند و غيب مىدانند و . . .
اعراب
« كَحُبِّ اللَّهِ »
« كاف » به معناى مثل و صفت براى مفعول مطلق محذوف و تقدير آن :
« يحبّونهم حبّا مثل حبّ اللّه » مىباشد .
« أَشَدُّ »
خبر
« الَّذِينَ آمَنُوا »
و
« حُبًّا »
تميز است .
« أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ »
به فتح همزهء
« أَنَّ » .
مصدرى كه از
« أَنَّ »
و مابعدش تأويل مىشود مفعول است براى
« يَرَى » .
« جَمِيعاً »
حال و
« أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذابِ »
عطف است بر
« أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ »
و تقدير آن از اين قرار است : « لو يرى الذين ظلموا قوّة اللّه و شدة عذابه » . جواب
« لَوْ يَرَى »
محذوف است كه سياق كلام بر آن دلالت دارد و تقدير آن : « لعلموا أن اللّه لا شريك له و لاندّ » است .
تفسير
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْداداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ .
برخى از مردم به خدا شرك مىآورند ؛ زيرا در برخى از ويژگىهاى خدا از قبيل سود و ضرر رسانيدن ، براى او همتايانى قرار مىدهند . از امام باقر عليه السّلام روايت شده كه فرمود : « مراد از همتايانى كه مردم براى خدا قرار دادند و آنها را چون او دوست داشتند ، رهبران ستمگر و پيروانشان بودند » .