به كارهايى متفرق وادار كند . و اگر نمىتواند خارج شود ، در همانجا خود را به تغيير حال وادارد ؛ اگر ايستاده است ، بنشيند و اگر نشسته است ، بخوابد و نفس را سرگرم به كارهاى مخالف اسباب غضب كند .
در روايت كافى براى علاج فرموده است : « اگر از غضب - كه جمره شيطان است - يكى از شماها ترسيد ، خود را به زمين بچسباند ( يعنى از جاى خود حركت نكند ) ؛ زيرا كه پليدى شيطان مىرود در اين هنگام » « 1 » .
و نيز از حضرت باقر نقل شده كه « اگر كسى غضب كرد به قومى ، در صورتى كه ايستاده است ، فوراً بنشيند كه رجز شيطانى از او مىرود ، و اگر به خويشاوندش غضب كرد ، جلو برود و او را مَس كند ؛ كه رَحِم وقتى مَس شد ، ساكن مىشود » « 2 » .
و از طرق عامّه منقول است كه « پيغمبر - صلّى اللَّه عليه وآله - وقتى غضب مىفرمود ، اگر ايستاده بود ، مىنشست و اگر نشسته بود ، به پشت مىخوابيد ؛ غضبش ساكن مىشد » « 3 » .
و اگر غضب انسان سركشى كرد و عنان را از انسان گرفت و شدّت و اشتعال
هامش
( 1 ) - اين است متن حديث : « فَإذا خافَ أحَدُكُمْ ذلِكَ مِنْ نَفْسِهِ فَلْيَلْزَمِ الأرْضَ ، فَإنَّ رِجْزَ الشَّيْطانِ لَيَذْهَبُ عَنْهُ عِنْدَ ذلِكَ » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 304 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الغضب » ، حديث 12 )
( 2 ) - متن حديث شريف ، چنين است : « وَأيُّما رَجُلٍ غَضِبَ عَلى ذِي رَحِمٍ فَلْيَدْنُ مِنْهُ فَلْيَمُسَّهُ ، فَإنَّ الرَّحِمَ إذا مُسَّتْ سَكَنَتْ » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 302 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الغضب » ، حديث 2 )
( 3 ) - متن اين خبر ، چنين است : « كانَ إذا غَضِبَ وَهُوَ قائَمٌ جَلَسَ ، وَإذا غَضِبَ وَهُوَ جالِسٌ اضْطَجَعَ ، فَيَذْهَبُ غَضَبُهُ » . ( كنز العُمّال ، ج 7 ، ص 141 ، حديث 18404 )