كند و از رجز شيطانى دور كند . پس چه شد كه در تو نتيجه به عكس داده ؛ دل تو را منزلگاه شيطان و مورد استيلاء ابليس قرار داده .
بيچاره ! تو گمان مىكنى اهل اللَّه و اهل معارفى ؟ اين نيز از تلبيسات نفس و شيطان است كه تو را سرگرم به خود كرده و از خدا غافل كرده و به مشتى مفاهيم و الفاظِ سر و صورتدار دلخوش كرده . در مقام علم ، دَم از تجلّيات ذاتى و اسمائى و افعالى مىزنى و عالم را از حق مىخوانى و همه موجودات را جَلَوات حق مىگويى ، و در مقام عمل با شيطان شركت مىكنى و به آدمزادگان سركشى و تكبّر مىكنى . پيش اهل معرفت ، اين ، تكبّر به حق تعالى است .
آن علم معارفى كه در انسان به جاى فروتنى و خاكسارى ، سركشى و تَدلُّل ايجاد كند ، آن پسمانده ابليس است . اين اصطلاحات اگر اين نتيجه را در انسانى حاصل كند ، از تمام علوم پستتر است ؛ زيرا كه از آن علومِ ديگر توقع نيست كه انسان را الهى كند و از قيود نفسانيه يكسره بيرون كند و از حجابهاى ظلمانى طبيعت وارهاند ، و صاحبان آن علوم نيز چنين دعوايى ندارند . پس آنها به سلامت نزديكترند . لااقل اين عُجبِ موجب هلاكت - كه از خواص ابليس است - در آنها پيدا نشده و وسيله معرفت اللَّه آنها را از ساحت مقدّس حق دور نكرده . اگر آنان تكبّر به مردم كنند ، تكبّر به خلق كردند ، ولى تو به حَسَب اقرار خودت ، تكبّرت به خلق تكبّر به حق است . پس واى به حال تو اى بيچارهء گرفتار مشتى مفاهيم و سرگرم به پاره [ اى ] اصطلاحات كه عمر عزيز خود را در فرورفتن به چاه طبيعت گذراندى و از حق به واسطه علوم و معارف حقّه دور شدى ! تو به معارف خيانت كردى . تو حق و علم حقّانى را وسيله عمل شيطانى كردى . قدرى از خواب غفلت برخيز و به اين مفاهيم دل خوش مكن و گول
شرح حديث جنود عقل و جهل ( موسوعة الإمام الخميني 49 ) ( فارسى ) — صفحة 355
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٥٥