رحم تمام شد و هدايت به صحنه اين عالم شدى ؟ !
و با كدام قابليت و عمل ، دل سخت و سنگين اين انسان را - كه بنى نوع خود را درهم مىدرد - به تو آنطور رحيم و شفيق كرد كه با تمام منّت - پس از آن سختىهاى زاييدن و زحمتها و تعبها - تو را به آغوش جان پرورش دهد ؟ ! اين رحمت و رحمانيت از كيست و با كدام طلب و كوشش پيدا شده ؟ ! آن خون كثيف را [ چه كسى ] « 1 » براى تو قبل از آمدن ، مبدّل به شير لطيف گوارا كرد كه مناسبترين غذاها براى معده ضعيف ناتوان تو باشد ؟ ! كدام جدّيت و كوشش مخلوق ، اين تهيهها را ديد ؟ !
عزيزا ! با كدام لياقت و جدّيت و كوشش ، لايق فروفرستادن وحى الهى شدى ؟ ! بزرگترين رحمتهاى الهى و بالاترين نعمتهاى ربّانى ، نعمت هدايت به صراط مستقيم و راهنمايى به طرق سعادت است . آيا كدام كسب و عمل يا كدام لياقت و عبادت اين نعمت بزرگ را براى ما فراهم آورد ؟ آيا با چه سابقهء خدمتى ما لايق وجود انبياء عظام و سفراى كرام الهى شديم ؟
و آيا در كدام يك از اين نِعم ظاهريه و باطنيهء الهى كه از حدّ احصاء و شماره بيرون است و از طاقت عدد تحديد خارج است « 2 » ، بنده [ اى ] از بندگان يا مخلوقى از مخلوقات ، دخالت و شركت داشته و دارد ؟
اى انسان محجوب كه در نعمتهاى بىسابقهء الهى غرقى و در رحمتهاى
هامش
( 1 ) - « در نسخه اصل « كى » آمده است » .
( 2 ) - اشاره است به اين آيهء شريفه :« وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها »؛ « و اگر بخواهيد كهنعمتهاى خداوند را شمارش كنيد ، نمىتوانيد آنها را به شمارش در آوريد » . ( النحل ( 16 ) : 18 )