يكى از اركان ايمان قرار داده ؛ چنانچه از كافى شريف منقول است :
قالَ أمِيرُ الْمُؤْمِنينَ - عَلَيْهِ السَّلام - : « الإيمانُ أرْبَعَةُ أرْكانٍ : الرِّضا بِقَضاءِ اللَّهِ ، وَالتَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ ، وَتَفْويضُ الأمْرِ إلَى اللَّهِ ، وَالتَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اللَّهِ » « 1 » .
مرتبهء سوم آن است كه عبد سالك به درجهء اطمينان رسد ، و اطمينان كمال ايمان است ، و چون طمأنينهء نفس حاصل شد به مقام جميليت حق ، مرتبهء رضا كاملتر گردد ، و شايد اشارهء به اين معنا باشد آيهء مباركه سوره الفجر :
يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً
« 2 » .
رجوع بهسوى ربّ كه از مقامات كامله اهل اخلاص است ، براى صاحبان نفس مطمئنه كه راضى و مرضى هستند ، قرار داده و قطع طمع متسخط را فرموده .
مرتبهء چهارم ، مقام مشاهده است ، و آن از براى اهل معرفت و اصحاب قلوب است كه شطر قلب خود را از عالم كثرت و ظلمت منصرف نمودند و خانهء دل را از غبار اغيار جاروب فرمودند و رفض غبار كثرت از آن كردند ؛ پس حق تعالى به جلوههاى مناسبه با قلوب آنها به آنها تجلى فرمايد و دل آنها را به خود خوش كند و از ديگران منصرف فرمايد .
و از براى اين مقام بهطور كلى ، سه درجه است : درجهء اولى ، مشاهده تجلّى
هامش
( 1 ) - امير المؤمنين على عليه السلام فرمودند : « ايمان داراى چهار ركن و پايه است : رضا به قضا و حكم خدا ، توكّل بر خدا ، واگذارى كار به خدا و تسليم امر و فرمان خدا بودن » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 56 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب المكارم » ، حديث 5 )
( 2 ) - « اى روح آرامش يافته ، خشنود و پسنديده به سوى پروردگارت برگرد » . ( الفجر ( 89 ) : 27 - 28 )