مروىّ است كه فرموده : « انْظُرْ إلى ما قالَ ، وَلا تَنْظُرْ إلى مَنْ قالَ » « 1 » .
و اگر در شب و روز ، چند دقيقهاى به حسب اقبال قلب و توجه آن - يعنى به مقدارى كه قلب حاضر است - نفس را محاسبه كند در تحصيل نور ايمان ، و از آن مطالبهء نور ايمان كند و آثار ايمان را از آن جستجو كند ، خيلى زودتر به نتيجه مىرسد ، إن شاء اللَّه .
عزيزا ! ممكن است در اوّل امر ، انس با اين معانى براى نفس مشكل باشد و شيطان و وساوس نفسانيه نيز به اشكال آن بيفزايد و انسان را از تحصيل اين احوال مأيوس كند و به انسان سلوك راه آخرت و سلوك إلى اللَّه را بزرگ و مشكل نمايش دهد و بگويد : اين معانى مال بزرگان است و به ما ربطى ندارد ، بلكه گاهى شود كه اگر بتواند ، انسان را از آن متنفر كند و با هر اسمى شده از آن منصرف كند ، ولى انسان حقطلب بايد استعاذهء حقيقيه از مكايد آن پليد كند و به وسواس آن اعتنا نكند و گمان نكند كه راه حق و تحصيل آن امرى است مشكل . بلى ، اوّل مشكلنما است ، ولى اگر انسان وارد شود در آن ، خداىِ تعالى طرق سعادت را آسان و نزديك كند .
اكنون اين دستور جزئى كه ذكر شد ، اشكالى ندارد و مخالف هيچيك از كارها نيست و به جايى ضررى نمىرساند . طالب حق خوب است چندى اقدام كند ؛ اگر در صفاى قلب و طهارت آن تغييرى ديد و نورانيت باطن خود را دريافت ، بيشتر اقدام كند . معلوم است اين امور ، تدريجى و با طول زمان انجام گيرد ، و
هامش
( 1 ) - اميرالمؤمنين علىّ بن أبىطالب عليهما السلام فرمودند : « به آنچه كه گفته شده نظر افكنيد و نگاه كنيد ، نه به آنكه [ آن سخن را ] گفته است » . ( غرر الحكم و درر الكلم ، ص 361 ، حديث 11 )