خداوند منزَّه است از توصيف ديگران ، گرچه مخلَصين ( با فتح لام ) مقام بالاتر از مخلِصين ( با كسر لام ) است ، و ما - إن شاء اللَّه - در محل خود بيان آن را خواهيم كرد « 1 » . در هر صورت ، اخلاص در تحصيل توحيد و تجريد ، از مهمّات سلوك است - و كيفيت تحصيل آن را در باب خود ، مذكور مىداريم - و پس از آن ، از گناهان و مخالفات ، توبهء خالصى كند با شرايط خود كه در باب توبه بيايد .
و چون قلب را از كثافات خالى كرد ، مهيّاى براى ذكر خدا و قرائت كتاب خدا شود ، و تا قِذارات و كثافات عالم طبيعت در آن است ، استفادت از ذكر و قرآن شريف ميسور نشود ؛ چنانچه در كتاب الهى اشاره به آن فرمايد در سورهء مباركهء واقعه ، آيهء 77 الى 79 :
إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ * فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ * لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ
« 2 » .
و در سورهء مؤمن ، [ آيهء ] 13 فرمايد :
هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آياتِهِ وَ يُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ رِزْقاً وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ
« 3 » .
پس از آنكه دل را براى ذكر خدا و قرآن شريف مهيّا نمود ، آيات توحيد و اذكار شريفهء توحيد و تنزيه را با حضور قلب و حال طهارت ، تلقين قلب كند ؛ به اين معنى كه قلب را چون طفلى فرض كند كه زبان ندارد و مىخواهد او را به زبان آورد ؛ چنانچه آنجا يك كلمه را تكرار كند و به دهان طفل گذارد تا او ياد گيرد ، همينطور كلمهء توحيد را با طمأنينه و حضور قلب ، بايد انسان تلقين قلب
هامش
( 1 ) - « به علّت ناتمام ماندن اين شرح نفيس ، امام خمينى رحمه الله موفّق به وفاى بدين وعدهنشدهاند » .
( 2 ) - « كه به يقين اين قرآنى است كريم كه در نوشتهاى مستور كه آن را لمس نكند جز پاكان » .
( 3 ) - « اوست خدايى كه آياتش را به شما نشان مىدهد ، و از آسمان براى شما روزى نازل مىكند ، و بجز كسى كه اهل انابه باشد ، متذكّر نخواهد شد » .