و آثار آنها بود .
و امّا در خصوص سخنان لغو بيهوده و كلمات زشت ناشايسته نيز بايد دانست كه آنها بسيار مضرّ به حال روح است ، و نفس را از صفا و صلاح و سلامت و وقار و طمأنينه و سكونت ساقط مىكند ، و جِلافت و كدورت و قساوت و غفلت و ادبار آورد ، و ذكر خدا را از نظر بيندازد ، و حلاوت عبادت و ذكر اللَّه را از ذائقه روح ببرد ، و ايمان را ضعيف و ناچيز كند ، و دل را بميراند ، و لغزش و خطا از آن زياد شود ، و پشيمانى بسيار بار آورد ، و كدورت بين دوستان و دشمنى بين مردم ايجاد كند ، و مردم را به انسان بدبين كند ، و او را از نظر آنان بيندازد ، و اطمينان و وثوق از او ساقط شود ، و او را در نظر مردم بىمقدار و بىوزن كند . و اينها در صورتى است كه بر كلام او مترتّب نشود معصيتهاى گوناگون لسانى .
و خيلى كم اتفاق افتد كه انسان كه به لغو و باطل اشتغال پيدا كرد و زبان را در تحت ميزان صحيح در نياورد ، از معاصى و گناهان محفوظ ماند و به همان لغو و بيهوده تا آخر به سر برد . از اين جهت ، دربارهء سكوت و صمت سفارش بسيار شده است .
فصل سوّم در ذكر فضايل « صمت » و عيوب « هَذَر » از طريق نقل
اخبار شريفه در اين باب بقدرى زياد است كه در اين مختصر نگنجد ، و ما به ذكر چند حديث قناعت مىكنيم :