حسرت و ندامت چيزى عايدش نشود .
خليلآسا درِ علم اليقين زن * نداىِ لا احِبُّ الْآفِلينْ زن
انسان اگر قدرى در حال اولياء - عليهم السلام - كه معلّمين عملى بشر هستند ، دقت كند ، در مىيابد خسران خود را .
خدايا ! ما در خوابيم و عمر خود را از دست در راههاى بيهوده داديم . تو خود ، ما را از اين خواب گران برانگيز ، و چشم ما را به راه راست بينا كن ، و دل ما را از اين دار الغرور منسلخ كن ، و ما را از غير خودت كور كن ، و به جمال جميل خود دل ما را روشنى ده إنَّكَ ذُو فَضْلٍ عَظِيْمٍ .
فصل ششم در بيان تحصيل ملكه حلم است
بايد دانست كه انسان مادامى كه در اين دنيا است ، به واسطه آن كه در تحت تغيّرات و تصرّفات واقع است ، تبديل هر ملكه [ اى ] به ملكه [ اى ] مىتواند بكند .
و اين كه مىگويند : « فلان خُلق ، فطرى و جبلّى است و قابل تغيير نيست « 1 » ، كلامى است بىاساس ، و پايه علمى ندارد .
و اين مطلب ، علاوه بر آن كه برهانى است در فلسفه « 2 » ، و وجدانى نيز هست ، شاهد بزرگش آن است كه در شريعت مطهّره ، تمام اخلاق فاسده مورد نهى واقع شده است و براى علاج آنها دستور داده شده ، و تمام اخلاق حسنه
هامش
( 1 ) - نگاه كنيد به : إحياءُ علوم الدّين ، غزالي ، ج 3 ، ص 55 ، بابٌ في بيان قبول الأخلاق للتغيير بطريق الرّياضة .
( 2 ) - الأسفار الأربعة ، ج 9 ، ص 86 ، فصل 3 - 2 ، از باب 9 ؛ أخلاق ناصري ، محقّق طوسي ( ره ) ، ص 101 ، فصل اوّل از قسم 2 از مقالهء 1 .