است - يكى از شماها ترسيد ، خود را به زمين بچسباند ( يعنى از جاى خود حركت نكند ) ؛ زيرا كه پليدى شيطان مىرود در اين هنگام » . « 1 »
و نيز از حضرت باقر نقل شده كه : « اگر كسى غضب كرد به قومى ، در صورتى كه ايستاده است ، فوراً بنشيند كه رجز شيطانى از او مىرود ، و اگر به خويشاوندش غضب كرد ، جلو برود و او را مَس كند ؛ كه رحم وقتى مَس شد ، ساكن مىشود » . « 2 »
و از طرق عامّه منقول است كه : « پيغمبر - صلّى اللَّه عليه و آله - وقتى غضب مىفرمود ، اگر ايستاده بود ، مىنشست و اگر نشسته بود ، به پشت مىخوابيد ؛ غضبش ساكن مىشد » . « 3 »
و اگر غضب انسان سركشى كرد و عنان را از انسان گرفت و شدّت و اشتعال پيدا كرد ، ديگران بايد او را علاج كنند . در اين صورت ، خيلى صعب العلاج است و با پند و موعظت كار از پيش نمىرود ؛ ناچار اين جا بايد با تخويف و ترساندن يا حاضر شدن اشخاصى كه از آنها حشمت مىبرد [ علاج كنند ] ؛ زيرا غضب در پيشگاه آنان كه در نظر انسان بزرگ و صاحب حشمتند ، اشتعال ظاهرى پيدا نكند و محتقن در باطن شود ، و توليد حزن در باطن كند .
و گاه شود به واسطه اين احتقانِ غيظ ، انسان دچار أمراض مُهْلِكه شود . از اين
هامش
( 1 ) - اين است متن حديث :
« فَإذا خافَ أحَدُكُمْ ذلِكَ مِنْ نَفْسِهِ فَلْيَلْزَمِ الأرْضَ ، فَإنَّ رِجْزَ الشَّيْطانِ لَيَذْهَبُ عَنْهُ عِنْدَ ذلِكَ » .
( اصول كافي ، ج 2 ، ص 231 ، باب الغضب ، ح 12 ) .
( 2 ) - متن حديث شريف ، چنين است :
« وَ أيُّما رَجُلٍ غَضِبَ عَلى ذِي رَحِمٍ فَلْيَدْنُ مِنْهُ فَلْيَمُسَّهُ ، فَإنَّ الرَّحِمَ إذا مُسَّتْ سَكَنَتْ » .
( همان كتاب ، ص 229 ، ح 2 ) .
( 3 ) - متن اين خبر ، چنين است :
« كانَ إذا غَضِبَ وَ هُوَ قائَمٌ جَلَسَ ، وَ إذا غَضِبَ وَ هُوَ جالِسٌ اضْطَجَعَ ، فَيَذْهَبُ غَضَبُهُ » .
( كنز العُمّال ، مُتَّقي هندي ، ج 7 ، ص 141 ، ح 18404 ) .