يُبالِيَ مَنْ أكَلَ الدُّنْيا » ،
ثُمَّ قالَ أبُو عَبْدِ اللَّهِ - عَلَيْهِ السلامُ - :
حَرامٌ عَلى قُلُوبِكُمْ أنْ تَعْرِفَ حَلاوُةَ الإيْمانِ حَتّى تَزْهَدَ فِي الدُّنْيا » .
« 1 »
و از اين حديث معلوم شد كه رسيدن به خيرات و سعادات ، بىقطع علاقه از دنيا و زهد در آن ميسّر نشود ، و تعلّق به دنيا و رغبت به آن ، اصل اصول شقاوت و احتجاب است . و نيز معلوم شود كه زهد مفتاح باب خيرات است ، و چنانچه سابق بر اين ذكر شد ، خود زهد مقصود بالذات نيست ، چنانچه مفتاح ، خود مقصود بالذات نيست ، بلكه براى فتح باب است . پس فتح بابِ سعادت و معرفت با زهد شود .
پس از آن ، حضرت صادق - عليه السلام - خود به طور اختصار ، اوّل درجهء زهد و اوّل درجهء خيرات را بيان فرمود ، و از حضرت رسول - صلّى اللَّه عليه و آله - نقل فرمود كه حلاوت و شيرينى ايمان را كسى نمىيابد ، مگر با زهد و عدم مبالات به امثال مأكولات اين دنيا ، و تا از منزل حيوانى و بطن و فرج نگذرد ، به مقام روحانى و منزل انسانى نخواهد رسيد .
ما اكنون كه در درجهء حيوانات و منزل بهائم هستيم ، از حقيقت ايمان بلكه اسلام ، جز اسمى و حرفى نمىدانيم از اين معنى ، حلاوت و شيرينى ايمان را نمىفهميم . تا قلب ذائقه پيدا نكند ، چشيدن حلاوت براى آن ميسور [ نيست ] ؛ و تا در منزل حيوانيت است ، قلبى نيست تا ذائقه [ اى ] داشته باشد .
هامش
( 1 ) - حفص بن غياث گفت : از امام صادق - عليه السلام - شنيدم كه ميفرمود : تمام خير در خانهاى قرار داده شده ، و كليد آن ، زهد در دنيا است . سپس فرمود : پيامبر خدا - صلّى اللَّه عليه و آله - فرمودند : انسان شيرينى ايمان را نمىيابد مگر آنكه باكى نداشته كه چه كسى دنيا را خورده است . سپس امام صادق - عليه السلام - فرمود : حرام است بر قلبهاى شما كه شيرينى ايمان را بشناسد مگر آنكه در دنيا زهد بورزد .
( وسائل الشيعة ، ج 16 ، ص 12 ، باب 62 از أبواب جهاد النفس ، ح 5 ) .