حقيقت حكمت با ظلمت خودخواهى و خودبينى مضادّ و منافر است ، و نيز تا محبت دنيا و زخارف آن در قلب است ، از عيوب آن محتجب است ؛ زيرا كه پردهء محبّت ضخيمترين حجابها است ، چنانچه گفتهاند :
« حُبُّ الشَّيءِ يُعْمِي وَ يُصِمُّ » .
« 1 »
تا محبت دنيا و رغبت به آن در قلب جايگزين است ، عيبهاى آن ، همه حسن مىنمايد و زشتيهاى آن جميل و جمال نمايش دهد . آن روزى خداى تعالى عيبهاى آن را به ما بفهماند ، و درد و درمان را به ما ارائه دهد كه قلب را از محبّت دنيا تهى و از سرخ و زرد آن اعراض كنيم . پس چون اين حجاب غليظ خرق شد ، عيبهائى كه به صورت خوبى و نيكوئى و جمال خودنمائى كرده بود ، از پرده بيرون افتد و چون انسان درد و درمان را فهميد ، راه سلوك بر او روشن شود و طريق اصلاح براى او آسان گردد .
و چون كه حبّ دنيا رأس تمام خطايا است ، با زهد در دنيا سلامت نفس حاصل شود و اگر زهد حقيقى براى انسان دست [ دهد ] ، به همه معنى سالم و بىعيب از دنيا به دار سلامت خارج شود ؛ چون كه تمام عيبها از تعلّقات حاصل شود ، و چون تعلّق به غير عزّ قدس نباشد ، سلامت مطلقه رخ دهد .
وَ بِإسْنادِهِ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِياثٍ عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ - عَلَيْهِ السَّلامُ - قالَ :
« سَمِعْتُهُ يَقُولُ : جُعِلَ الْخَيْرُ كُلُّهُ فِي بَيْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتاحُهُ الزُّهْدَ فِي الدُّنْيا . ثُمَّ قالَ : قالَ رَسُولُ اللّهِ - صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ - : « لا يَجِدُ الرَّجُلُ حَلاوَةَ الإيْمانِ حَتَّى لا
هامش
( 1 ) - حُبّ به چيزى ، محبّ را كور و كر مىكند .
( بحار الأنوار ، ج 74 ، ص 165 ، كتاب الرّوضة ، باب ما جمع من مفردات كلماته - صلّى اللَّه عليه و آله - ، ح 2 ) .
البته متن حديث نبوى در بحار الأنوار چنين است :
« حُبُّكَ لِلشَّيْء يُعْمِي و يُصِمُّ » .