وَ بِاسْنادِهِ عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ - عَلَيْهِ السَّلامُ - :
إنَّ فِي كِتابِ
عَلِىٍّ
عَلَيْهِ السَّلامُ - :
« إنَّما مَثَلُ الدُّنْيا كَمَثَلِ الْحَيَّةِ ؛ ما ألْيَنَ مَسَّها وَ فِي جَوْفِها السَّمُّ النّاقِعُ ! يَحْذَرُها الرَّجُلُ الْعاقِلُ ، وَ يَهْوِي إلَيْها الصَّبِيُّ الْجاهِلُ » .
« 1 »
امير المؤمنين - عليه السلام - كه عارف به مقامات روحانى و هادى طرق انسانيّت است و باطن و ظاهر اشياء پيش او آشكارا و ظاهر است ، دنيا را از هر كس بهتر مىشناسد . او مىداند كه دنيا ظاهرش فريبنده و لذّتبخش است ، ولى در هر لذّتى بازماندن از سعاداتى است و فرو رفتن در مهالكى است كه غافلِ جاهل آن را نمىداند و باور نمىكند . طفلى كه جز ظاهر تميز چيزى نمىدهد ، مارى خوش خط و خال را كه ببيند ، با كمال عشق و اشتياق به سوى آن روان شود ، و هر چه او را تحذير كنند ، باورش نمىآيد .
بيچاره بر هلاك تن خويشتن عجول « 2 »
اين همه پيران طريقت و سالكان راه هدايت و راهنمايان انسانيت و كتب آسمانى و صحف انبياء عظام و اخبار اولياء كرام و نصيحت اهل معرفت و اصحاب قلوب در قلب ما غافلان جاهل هيچ تأثيرى نكرده و نمىكند ، و ظاهر خوش خط و خال آن و زينتها و زخارف آن ما را از زهر كشندهاى كه در باطن دارد غافل كرده ، روزى كشف باطن آن بر ما شود كه احتراز از مفاسد آن ممكن
هامش
( 1 ) - امام صادق - عليه السلام - فرمودند : همانا در كتاب على - عليه السلام - آمده است : به درستى كه مَثَل دنيا ، مانند مارى است كه به گاه لمس كردن ، بسيار نرم است ، در حالى كه درون آن را سَمّى كشنده ، پُر كرده است ، انسان عاقل از آن پرهيز مىكند ، ولى طفل نادان به آن تمايل پيدا مىكند .
( اصول كافي ، ج 2 ، ص 104 ، باب ذمّ الدّنيا و الزّهد فيها ، ح 22 ) .
( 2 ) - تمام بيت سعدى اين است :گنجشك بين كه صحبتِ شاهينَش آرزوست * بيچاره در هلاك تن خويشتن عجول( كليّات سعدى شيرازى ، ص 627 ، طيّبات ) .