قالَ اللَّهُ تَعالى :
« لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ » .
« 1 »
و از حضرت سجاد - عليه السلام - در وسايل نقل شده كه زهد در يك آيه از كتاب خدا است ، و اين آيه شريفه را قرائت فرمودند . « 2 »
و اين شاهد بر كلام سابق ماست كه زهد را از صفات نفسانيّه ملازم با عمل گرفتيم ، نه نفس ترك . البته قلبى كه از محبَّت دنيا خالى باشد و اعراض از دنيا كند و منصرف از آن باشد ، نه تأسّف بر إدبار آن و نه فرحناكى بر إقبال آن مىكند .
براى قلب زاهد يك حالت سهل انگارى و بىاعتنائى رخ دهد كه توجّه به دنيا و زخارف آن نكند تا چه رسد كه از فوت آن تأسّف و از اتيان آن فرح براى او رخ دهد .
وَ قالَ - تَعالى شَأْنُهُ - فِي وَصْفِ قارُونَ :
« فَخَرَجَ عَلى قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ قالَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا يا لَيْتَ لَنا مِثْلَ ما أُوتِيَ قارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ * وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ لا يُلَقَّاها إِلَّا الصَّابِرُونَ » .
« 3 »
هامش
( 1 ) - خداوند تعالى فرمود : تا بر آنچه از دستتان ميرود ، اندوهگين نباشيد . و به آنچه به دستتان مىآيد ، شادمان نگرديد . ( حديد / 23 ) .
( 2 ) - متن خبر در وسائل الشيعة ، چنين است :
« إنَّ رجلًا سأل عليَّ بنَ الحسين - عليهما السَّلام - عن الزُّهد ، فقالَ : ألا وَ إنَّ الزُّهْدَ في آيَةٍ مِنْ كِتابِ اللّهِ :« لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ »» .
( وسائل الشيعة ، ج 16 ، ص 12 ، باب 62 از أبواب جهاد النفس ، ح 6 ) .
( 3 ) - [ قارون ] آراسته به زيورهاى خود به ميان مردم آمد ، آنان كه خواستار زندگى دنيوى بودند گفتند : اى كاش آنچه به قارون داده شد ، ما را نيز مىبود ، بدرستى كه او داراى حظّى بزرگ است . و كسانى كه به ايشان علم داده شده بود گفتند : واى بر شما ، براى آن كسى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته مىكند ، ثواب خداوند بهتر است ، و بدين ثواب نمىرسند مگر آنان كه اهل صبر هستند . ( قصص / 79 - 80 ) .