وَ فِي مِصْباحِ الشَّرِيْعَةِ ، قالَ الصّادِقُ :
« الزُّهْدُ مِفْتاحُ بابِ الْآخِرَةِ وَ الْبَراءَة مِنَ النّار ، وَ هُوَ تَرْكُكَ كُلَّ شَيءٍ يُشْغِلُكَ عَنْ اللّهِ تَعالى مِنْ غَيْرِ تَأسُّفٍ عَلى فَوْتِها وَ لا إعْجابٍ فِي تَرْكِها . . . »
« 1 » الحديث .
فصل چهارم [ در بيان آنكه رغبت به دنيا موجب احتجاب از حق است ]
بدان كه رغبت به دنيا ، موجب احتجاب از حق و بازماندن از سلوك الى اللَّه است ، و مقصود از دنيا ، هر چيزى است كه انسان را از حق تعالى به خود مشغول كند . و چون اين معنى در عالم ملك بيشتر تحقق دارد ، اين اسم احق است از براى آن . و اشارهء به اين معنى است همين حديث مصباح الشريعه كه زهد را تعبير فرمايد به ترك هر چيزى كه انسان را از حق تعالى مشغول كند و غافل نمايد .
و اهل معرفت ، حجب نورانيّه و ظلمانيّه را - كه در حديث است كه از براى خداى تعالى هفتاد هزار حجاب از نور است و هفتاد هزار حجاب از ظلمت « 2 » - به وجود اشياء و عوالم و تعيّن آنها تفسير فرمودند « 3 » ؛ چه كه اشتغال به هر يك ، انسان را از وجه جمالِ جميل محروم و محجوب نمايد . و گاهى از اين حجب كثيره به حسب كليّات به هفت حجاب تعبير شده ، چنانچه در احاديث شريفه وارد است .
هامش
( 1 ) - زهد كليد در آخرت و برائت از آتش است ، و آن ترك هر چيزى است كه آدمى را از خدا مشغول سازد ، بدون تأسُّف بر فوت دنيا و نداشتن خودپسندى در ترك آن .
( شرح فارسى مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه ، عبد الرزاق گيلانى ، باب 31 ، در بيان زهد ، ص 194 - 191 ) .
( 2 ) - بحار الأنوار ، ج 55 ، ص 44 ، كتاب السماءِ و العالم ، باب الحُجُب و الأستار ( 5 ) ، ح 12 و ص 45 ، ذيل ح 13 .
( 3 ) - نگاه كنيد به : أنوار جَليّه ، مولى عبد اللَّه زنوزى ( ره ) ، ص 360 .