آرى ، غنا و بىنيازى و عزّت نفس و كمال آن به اعتماد و توكّل به حق است . كسى كه روى نياز به درگاه غنى مطلق آورد ، و دلبستگى به ذات مقدّس حق تعالى پيدا كرد ، و چشم طمع از مخلوق فقير نيازمند پوشيد ، بىنيازى و غناى از مخلوق در قلب او جايگزين شود ، و عزّت و بزرگوارى در دل او وطن كند .
چنانچه تمام فقر و ذلّت و عجز و منّت از حرص و طمع و اميدوارى به مخلوق ضعيف است . خداى تعالى فرمايد :
« وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ » .
« 1 »
خداى تعالى بس است براى كسى كه توكّل به او كند .
متوكّل را منقطع از مخلوق فرموده و اين غايت عزّت و عظمت نفس و غناى از ديگران است .
و هم به سند خود از حضرت صادق - عليه السلام - نقل فرموده :
« قالَ :
مَنْ اعْطِيَ ثَلاثاً لَمْ يُمْنَعْ ثَلاثاً . مَنْ اعْطِيَ الدُّعاءَ اعْطِيَ الإجابَةَ وَ مَنْ اعْطِيَ الشُّكْرَ اعْطِيَ الزِّيادَةَ وَ مَنْ اعْطِيَ التَّوَكُّلَ اعْطِيَ الْكِفايَةَ ،
ثُمَّ قالَ :
أ تَلَوْتَ كِتابَ اللّهِ - عَزَّ وَ جَلَّ - :
« وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ »
وَ قالَ :
« لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ »
وَ قالَ :
« ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ »
» ؟ « 2 »
هامش
( 1 ) - طلاق / 3 .
( 2 ) - كسى كه به او سه چيز داده شده ، از سه چيز محروم نمىشود . كسى كه به او دعا داده شده ، اجابت هم داده مىشود . كسى كه به او شكرگزارى داده شده ، افزونى هم داده مىشود ، و كسى كه به او توكّل داده شده ، كفايت هم داده مىشود . سپس فرمود : آيا كتاب خداوند عزّ و جلّ را خواندهاى كه : « كسى كه بر خداوند توكّل كند ، پس خدا او را بس است » . و فرمود : « اگر شكرگزارى كنيد ، نعمت شما را افزايش مىدهم » ( سوره ابراهيم : 7 ) ، و فرمود : « بخوانيد مرا تا اجابت كنم شما را » . ( سوره غافر : 60 ) .
( اصول كافى ، ج 2 ، ص 53 ، باب 32 از كتاب الايمان و الكفر ، ح 6 ) .