مدارج اهل معرفت و معارج اصحاب قلوب از ابتلائات - كه مُصلِح نفوس و مُربّي قلوب است - روگردان شود ، و از اقبال دنيا كه بدترين افتتان و ابتلا است ، راضى و فرحناك شود .
ما اكنون بعضى از روايات شريفه را در اين باب ذكر كنيم ، شايد از بركت كلمات اصحاب وحى و تنزيل ، قلوب قاسيه را نرمى حاصل شود ، و نفوس غافله را تيقّظى رخ دهد . و ما در كتاب « اربعين » گرچه شرح طولانى در باب ابتلاء مؤمنين و نكته آن داديم ؛ ولى اين جا نيز براى مزيد فايده و عدم حواله ، مختصرى مذكور مىداريم .
كافِي بِإسْنادِهِ عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ قالَ :
« إنَّ أشَدَّ النّاسِ بَلاءً الأنْبِياءُ ، ثُمَّ الَّذينَ يَلُونَهُمْ ، ثُمَّ الأمْثَلُ فَالأمْثَلُ » .
« 1 »
وَ عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ قالَ :
« إنَّ عَظِيْمَ الأجْرِ لَمَعَ عَظِيمِ الْبَلاءِ وَ مَا أحَبَّ اللّهُ قَوْمَاً إلّا ابْتَلاهُمْ » .
« 2 »
وَ عَنْ أبي عَبْدِ اللَّهِ - عَلَيْهِ السَّلامُ - قالَ :
« إنَّ لِلّهِ - عَزَّ وَ جَلَّ - عِباداً فِي الأرْضِ مِنْ خالِصِ عِبادِهِ ما يُنْزِلُ مِنَ السَّماءِ تُحْفَةً إلىَ الأرْضِ إلّا صَرَفَها عَنْهُمْ إلى غَيْرِهِمْ ، وَ لا بَلِيَّةً إلّا صَرَفَها إلَيْهِمْ » .
« 3 »
هامش
( 1 ) - شديدترين مردم از جهت امتحان و آزمايش ، انبياء هستند ، سپس كسانى كه به انبياء نزديك مىباشند ، و بعد از ايشان هر كه در رُتبه بالاتر است .
( اصول كافي ، ج 2 ، ص 196 ، كتاب الايمان و الكفر ، باب شدّة ابتلاءِ المؤمن ، ح 1 ) .
( 2 ) - همانا اجر و پاداش بزرگ با امتحان و آزمايش بزرگ همراه است ، خداوند قومى را دوست ندارد مگر آنكه او را مورد آزمايش قرار ميدهد . ( همان مصدر ، همان باب ، ح 3 ) .
( 3 ) - بدرستى كه براى خداوند در زمين ، بندگان خالصى است كه از آسمان تحفهاى نازل نمىشود مگر آنكه آن را از ايشان منصرف سازد ، و به غير ايشان متوجّه كند . و هيچ بلايى را نازل نمىكند مگر آنكه به آنها متوجّه گرداند . ( همان مصدر ، همان باب ، ح 5 ) .