كذلك « 1 » . ( اين حديث نقل به مضمون شد ) .
و حصول اين مقام نشود مگر با معرفت به مقام رأفت و رحمت حق تعالى به عبد ، و ايمان به اين كه آنچه حق تعالى مرحمت فرمايد در اين عالم براى تربيت بندگان و حصول كمالات نفسانيه آنها ، و فعليت فطريات مخموره در جبلّت آنان است . و چه بسا كه انسان به واسطهء فقر و تهى دستى به مقام كمال ذاتى خود برسد ، و چه بسا كه به واسطه مرض و ناتوانى به سعادات جاويدانى رسد . اينها در صورتى است كه بنده در اوائل مقامات سلوك باشد ، و الّا اگر تحصيل مقام محبّت و جذبه كرده باشد و از كأس عشق جرعهاى نوشيده باشد ، آنچه از محبوبش برسد محبوب او است .
زهر از قِبَل تو نوشدارو * فحش از دهن تو طيِّبات است « 2 »
و اين مقام ، يعنى مقام محبت و جذبه را بايد اوائل درجه ثالثه رضا دانست .
و آن ، آن است كه از آن تعبير كنند به رضاء برضى اللَّه « 3 » . و آن چنان است كه عبد از خود خشنودى ندارد ، و رضايت او تابع رضايت حق است ؛ چنانچه ارادهء او به اراده او است . چنانچه در حديث شريف است :
« رِضَى اللّهِ رِضانا أهْلَ الْبَيْتِ »
« 4 » .
هامش
( 1 ) - متن اين روايت چنين است كه امام باقر - عليه السلام - به جابر بن عبد اللَّه أنصاري فرمودند :
« كَيْفَ تَجِدُ حالَكَ ؟ قال : أنا في حال الفقر أحبُّ إلَيَّ من الغنى ، و المرض أحبُّ إليَّ من الصِّحَّة ، و الموت أحبُّ إلَيَّ من الحياة . فقال الإمام - عليه السلام - : أمّا نَحْنُ - أهْلَ الْبَيْتِ - فَما يَرِدُ عَلَيْنا مِنَ اللّهِ مِنَ الْفَقْرِ وَ الْغِنى وَ الْمَرَضِ وَ الصَّحَّةِ وَ الْمَوْتِ وَ الْحَياةِ فَهُوَ أحَبُّ إلَيْنا » .
( جامع السعادات ، ج 3 ، ص 285 ) .
( 2 ) - كليات سعدى - طيبات ، ص 550 ، تصحيح فروغى و اقبال چاپ هشتم انتشارات جاويدان / 1371 . در نسخهء اصلى مؤلّف « دارو است » ضبط شده است .
( 3 ) - نگاه كنيد به : شرح منازل السائرين ، مولى عبد الرّزاق كاشاني ، ص 209 .
( 4 ) - رضايت خداوند ، رضايت ما اهل بيت است . بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 367 ، تاريخ الحسين ( عليه السلام ) ، باب 37 ، ح 2 .