پس چنين بنده آنچه از حق تعالى بيند و آنچه از ذات مقدّسش نسبت به او صادر شود ، به نظر خشنودى و رضايت به او نظر كند ، و از حق تعالى و افعال او راضى و خشنود مىباشد ، و از غير او و آنچه به او متعلق است متنفّر و ساخط باشد .
و اما صاحب فطرت محجوبه ، چون كمال را در امور ديگر تشخيص داده ، رضايت و خشنودى و فرح و دلبستگى او به آن امور است و به اندازه احتجاب از حق از حق تعالى و افعال او ساخط و غير راضى است . و چون محبوبش ، دنيا و آمال نفسانيه داثره است ، اگر خللى به آنها وارد شود ، به حسب جبلّت و فطرت ، از آن كس كه اين خلل را وارد كرده سخطناك و به او بدبين شود ، گرچه به زبان نياورد .
و شيخ بزرگوار ما ، جناب عارف باللَّه ، شيخ محمد على شاهآبادى « 1 » - ادام اللَّه ظلّه على رؤوس مريديه - مىفرمود : « محبت زياد به دنيا سبب آن شود كه در وقت خروج از دنيا كه انسان ديد به عيان كه حق تعالى و ملائكه و
هامش
( 1 ) - ميرزا محمّد علي بن محمّد جواد اصفهاني شاهآبادى ( متولّد در 1292 و متوفّاى در 1369 هجرى قمرى ) فقيه اصولى ، فيلسوف و عارف برجستهء قرن 14 هجرى ، تحصيلات خود را در حوزههاى اصفهان و تهران و نجف به پايان برده ، و مهمّترين اساتيد وى عبارت بودهاند از : برادرش شيخ احمد و ميرزا محمّد هاشم چهار سوقى در اصفهان ، ميرزا هاشم اشكوري و ميرزا حسن آشتياني در تهران ، آخوند ملّا كاظم خراساني ، شريعت اصفهاني و ميرزا محمّد تقى شيرازى در نجف اشرف . وى ابتداء در سامرّا و سپس در قم و تهران به تدريس پرداخت ، و امام خمينى در بين سالهاى 1347 تا 1354 هجرى قمرى در قم به درسهاى عرفان و اخلاق ايشان حاضر شده و كسب فيض ميفرمودند . مرحوم شاهآبادى پس از مراجعت از قم ، در تهران توطّن گزيده و به ارشاد نفوس پرداخت ، و در همان جا روى تابناك بر خاك نهاده به سراى باقى شتافت ، و در جوار حضرت عبد العظيم حسنى - عليه السلام - مدفون شد . بعضى از آثار معروف وى عبارتند از : رشحات البحار ، شذرات المعارف .