على ( ع ) حسنهاى است كه با آن هيچ گناهى ضرر نمىرساند : و بغض آن سرور گناهى است كه هيچ نيكويى با آن نفع نبخشد . » و اين حديث شريف در سلك حديثى است كه دربارهء « ايمان » پيش از اين مذكور شد . و معنى آن يا به طورى است كه مرحوم مجلسى در آن اخبار احتمال دادند ، كه مقصود از « ضرر » خلود در نار يا دخول در نار است ، يعنى ، حبّ آن سرور ، كه سرمايهء ايمان و اكمال و اتمام آن است ، موجب شود كه به شفاعت شافعين از نار مستخلص شود . و اين چنانچه گفتيم منافات ندارد با آنكه عذابهاى گوناگون برزخ را داشته باشد ، چنانچه در حديث است كه فرمودند شماها برزخ خود را اصلاح كنيد ، ما در قيامت از شما شفاعت مىكنيم . « 1 » و يا آنكه آن طور كه ما ذكر كرديم مقصود باشد كه حبّ آن سرور نورانيت و ملكهء [ ايمان ] در قلب حاصل كند كه احتراز از گناهان كند ، و اگر گاهى به گناهى مبتلا شد ، آن را به توبه و انابه ترميم نمايد ، و نگذارد كه رشتهء كار از دستش بيرون رود و مهار نفس گسيخته گردد . و از جمله ، يك دسته اخبارى است كه در ذيل آيهء شريفه در سورهء فرقان مذكور شده : قال تعالى :
« وَ الَّذينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّه إلهاً آخَرَ وَ لا يَقْتُلونَ النَّفْسَ الَّتي حَرَّمَ اللّه إلّا بِالْحَقِّ وَ لا يَزْنُونَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ يَلْقَ أَثاماً . يُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيْهِ مُهاناً . إلّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُولئِكَ يُبَدِّلُ اللَّه سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّه غَفوراً رَحيماً . »
« 2 » فرمود : « آنهايى كه نمىخوانند با خداوند خداى ديگرى ، و نمىكشند نفسى را كه خداوند حرام كرده است كشتن او را ، مگر به حق ( در موارد مقرّره ) ، و زنا نمىكنند ، اينها بندگان خاص خداوند هستند . و كسى كه چنين كارهايى كند به جزاى تامّ خود مىرسد ، مضاعف شود عذاب براى او روز قيامت ، و مخلّد شود در آن عذاب با خوارى ، مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورد و عمل نيكو بكند . آنها را تبديل مىفرمايد خداوند سيّئاتشان را به حسنات . و مىباشد خداوند آمرزنده و مهربان . » در ذيل اين آيه اخبار كثيره هست كه ما به ذكر يكى از آن [ ها ] اكتفا مىكنيم ، زيرا كه همه قريب به هم هستند در معنى و مضمون .
عن الشّيخ في أماليه بإسناده عن محمّد بن مسلم الثّقفي ، قال سألت أبا جعفر ، محمّد بن علىّ ، عليهما السّلام ، عن قول اللّه عزّ و جلّ :
« فأولئك يبدّل اللّه سيّئاتهم حسنات و كان اللّه غفورا رحيما . »
فقال ، عليه السّلام : يؤتى بالمؤمن
هامش
( 1 ) حديث 4 ، پاورقى 33 . 22 - ( فرقان - 68 - 70 )
( 2 ) ( فرقان - 68 - 70 ) .