امام سجّاد عليه السلام فرموده است : خداوند در روز قيامت به بندهاش مىفرمايد :
« أَشَكَرْتَ فُلاناً ؟ فيقولُ : بَلْ شَكَرْتُكَ يا ربِّ ، فَيَقُولُ : لَمْ تَشْكُرْنى إِذْ لَمْ تَشْكُرْهُ
؛ آيا از فلانى تشكر كردى ؟ عرض مىكند : پروردگارا تنها از تو سپاسگزارى كردم .
خداوند مىفرمايد : چون از او تشكر نكردى ، از من هم تشكّر نكردى ؟ » « 1 »
آنگاه امام سجّاد عليه السلام فرمودند :
« اشْكُرُكُمْ للَّهِ اشْكُرُكُمْ لِلنّاسِ
؛ شكرگذارترين شما نسبت به خداوند ، شكرگزارترين شما نسبت به مردم است » . « 2 »
امام رضا عليه السلام در اين زمينه فرمودهاند :
« فَمَنْ لَمْ يَشْكُر والِدَيْهِ لَمْ يَشْكُرِ اللَّهَ
؛ كسى كه از پدر و مادرش تشكّر نكند ، خدا را سپاسگزارى ننموده است » . « 3 »
در حالات پيشوايان بزرگ دين فراوان ديده شده كه كمترين خدمت را با بزرگترين نعمت پاسخ مىگفتند كه نمونه هايى از آن را ذكر مىكنيم :
1 . حضرت خديجه عليها السلام كه تمام اموالش را در اختيار پيامبر صلى الله عليه و آله گذاشت و حضرت آن اموال را در راه گسترش اسلام به كار برد . پيامبر صلى الله عليه و آله به پاس خدمات خديجه عليها السلام بعد از مرگش ، هميشه از او ياد مىكرد و از خدمات او قدردانى و تشكّر مىنمود و از خداوند براى او طلب مغفرت مىنمود .
2 . قبل از آنكه « حليمه سعيديه » در دوران كودكى به حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله شير بدهد چند روزى زنى به نام « ثُوَيبه » از شير فرزندش به نام مسروح به پيامبر شير مىداد . پيامبر صلى الله عليه و آله هنگامى كه هجرت فرمود و اموالى در اختيار آن حضرت قرار گرفت هيچگاه محبتهاى ثويبه را فراموش نمىكرد و لباس و هدايايى براى او كه در مكّه بود مىفرستاد . ثويبه بعد از جنگ خيبر از دنيا رفت . او كنيز ابولهب بود و هنگامى كه به ابولهب بشارت تولد پيامبر صلى الله عليه و آله را داد ، او را آزاد كرد . و وقتى
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 99
( 2 ) . وسائل الشيعه ، ج 16 ، ص 310
( 3 ) . خصال ، ص 156