فرمود : شگفتا ، او تا وقتى كه توان داشت از او كار كشيديد ، اكنون كه پير و ناتوان شده او را به حال خود واگذاردهايد ؟ آنگاه حضرت دستور داد از بيتالمال به او كمك كردند و حقوق ماهيانه براى او مقرّر فرمود . « 1 »
6 .
« قال أنَسُ : كُنْتُ عِندَ الحُسَينِ عليه السلام فدخَلَتْ عَلَيهِ جَارِيَةٌ فَحَيَّتْهُ بِطَاقَةِ رَيْحانٍ ، فقالَ لَها : أنْتِ حُرَّةٌ لِوَجْهِ اللَّهِ ، فقلتُ : تُحَيِّيكَ بِطاقَةِ رَيْحَانٍ لا خَطَرَ لها فَتَعْتِقُها ؟ قال :
كذَا أدَّبنا اللَّه ، قال تعالى
« وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا »
وكانَ أحْسَنُ مِنْها عِتْقُها ؛
يكى از كنيزان امام حسن عليه السلام شاخه گلى به امام حسين عليه السلام هديه نمود .
آن حضرت همان لحظه ، آن كنيز را در راه خدا آزاد كرد . انس بن مالك به آن حضرت عرض كرد ؟ يك شاخه گل ، آن قدر ارزش نداشت كه شما به خاطر آن ، كنيزى را آزاد سازى ؟ امام حسين عليه السلام فرمود : خداوند ما را چنين تربيت نموده كه :
« وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا . . . » ؛ « 2 » هر گاه به شما تحيّت گويند ، پاسخ آن را بهتر از آن بدهيد يا ( لا اقل ) به همان گونه پاسخ گوييد . . . « 3 »
پس بهترين چيزى كه من مىتوانستم در ازاى محبتش برايش انجام دهم ، آزادى او بود » .
از خدا مىخواهيم كه ما را از شاكران نعمات خويش قرار بدهد .
* * *
هامش
( 1 ) . تهذيب شيخ طوسى ، ج 6 ، ص 292 به نقل از 25 اصل از اصول اخلاقى امامان ، ص 112
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 86
( 3 ) . كشف الغمه ، ج 2 ، ص 206