خورشيد ، سجدهء شكر بجا مىآورد و اين سجدهاش را طول مىداد تا خورشيد به بالاى آسمان بيايد . شبها در بستر خود بسيار قرآن تلاوت مىكرد ، به هر آيهء بهشت و دوزخ مىرسيد ، مىگريست و بهشت را از درگاه خدا طلب مىكرد و از آتش دوزخ به خدا پناه مىبرد » . « 1 »
از مهمترين بخش شكرگذارى همان شكر عملى است ، كسانى كه اسراف و تبذير در زندگى آنهاست ، و يا بخل مىورزند و حقوق واجبهء خود را ادا نمىكنند ، يا نعمتهاى الهى را وسيلهء فخرفروشى بر ديگران قرار مىدهند اين افراد ناسپاسند ، امّا كسانى كه نعمتها را در جاى خود مصرف مىكنند بندگان شاكرى هستند .
از نكاتى كه در زمينه شكرگذارى در روايات ما بر آن تأكيد شده مسألهء شكرگذارى در برابر مخلوق است . كسى كه به ديگران خدمت مىكند و نعمتى در اختيار او مىگذارد هر چند انتظار قدردانى و تشكّر نداشته باشد ، وظيفهء شخصى كه مشمول نعمت او شده ، اين است كه با قلب و زبان و عمل از او قدردانى كند . لذا در حديثى از امام رضا عليه السلام مىخوانيم :
« مَنْ لَمْ يَشْكُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقينَ لَمْ يَشْكُرِ اللَّهَ عَزَّ وَجلّ
؛ كسى كه بخشندهء نعمت را از ميان مخلوقين شكرگذارى نكند ، شكر خداوند متعال را بجا نياورده است » . « 2 »
چرا كه مخلوق واسطهاى براى انتقال نعمت خدا به بندگان است و كسى كه شكر مخلوق را بجا نياورد در واقع شكر خدا را بجا نياورده است .
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند :
« مَنْ لَمْ يَشْكُرِ النَّاسَ لَمْ يَشكُرِ اللَّهَ
؛ كسى كه از انسانها تشكّر نكند از خدا تشكّر نكرده است » . « 3 »
هامش
( 1 ) . عيون اخبار الرضا عليه السلام ، ج 2 ، ص 182
( 2 ) . همان مدرك ، ص 24
( 3 ) . آثار الصادقين ، ج 9 ، ص 465