تكاندهندهاى از افزايش فقر و گرسنگى در جوامع بشرى انتشار مىيابد . برابر اين اخبار ، هر شب ميليونها نفر در حالى كه به شدت از سوء تغذيه رنج مىبرند و از گرسنگى مىنالند ، سر به بالين مىگذارند . از اين تعداد ميليونها نفر را كودكان خردسال تشكيل مىدهند كه با توجه به فقر غذايى كه از آن رنج مىبرند خيلى زودتر از آنچه گمان مىرود قربانى بيمارىهاى گوناگونى مىشوند .
در حالى كه در برخى از كشورهاى صنعتى و پيشرفته - براى حفظ موازنه اقتصادى - روزانه دهها هزار تن مواد غذايى بلامصرف نابود مىشود ، و يا ميليونها دلار خرج سگهاى خانگى مىگردد ، ميليونها انسان غارت شده در سراسر دنيا به علت گرسنگى در خطر مرگ قرار مىگيرند . « 1 »
برابر آمارها : « گرسنگى بيش از دو ميليارد از مردم جهان مولود كمبود مواد غذايى نيست ، بلكه بر اثر توزيع غيرعادلانه مواد غذايى ميان كشورهاى غنى و فقير ايجاد شده است . گرسنگى ، ناشى از نظام سياسى اقتصادى است كه سالانه با صرف ميلياردها دلار خوراكىهاى بازار را ناپديد مىكند و توليد را محدود مىسازد » . « 2 »
با اينكه تنها 30 درصد از جمعيت جهان در كشورهاى پيشرفته زندگى مىكنند اين كشورها بيش از يك دوم غلات جهان را مصرف مىكنند « 3 » سيرى ناپذيرى كشورهاى صنعتى در مصرف ، تنها در بخش تغذيه محدود نمىشود بلكه مصرف گرايى جنونآميز آنها در بخش انرژى ، آب ، استفاده از ذخائر ارضى و منابع طبيعى ، و . . . خود داستان ديگرى دارد كه از آن مىگذريم .
روشن است كه تاوان اين نوع مصرفگرايى لجام گسيخته و افراطى در جهان پيشرفته و صنعتى را كشورهاى توسعه نيافته پرداخته و هر روز بر روند محروميت تودههاى صدها ميليونى كشورهاى جهان سوم سرعت بخشيده است . افزون بر اينها ، آثار سوء مصرفگرايى اشرافى ، به دامان طبيعت نيز سرايت كرده است ، منابع تجديدناپذير به سرعت رو به پايان رفته ، محيط زيست موجودات خشكى و دريايى آلوده گشته ، نسل بسيارى از آنها در معرض نابودى قرار گرفته است ، آلودگىهاى حاصل از مصرف بى رويه انرژى ( بنزين و غيره ) ، دود كارخانههاى صنعتى به گرمتر شدن دماى زمين انجاميده است ، و به طور كلى كره زمين با خطرات جدى مواجه شده است . اينجاست كه بيشتر بر عمق سخن ژرف اميرمؤمنان على عليه السلام واقف مىشويم كه فرمود : «
فما جاع فقير إلّابما مُتِّع بِهِ غنيّ واللَّه - تعالى - سائلهم عن ذلك
؛ هيچ فقيرى گرسنه نشد مگر اينكه ثروتمندى با حقّ او كامياب گرديد و خداوند از ثروتمندان بازخواست مىكند » . « 4 »
امام اميرمؤمنان على عليه السلام مىفرمايد : «
سبب الفقر الإسراف
؛ يكى از عوامل فقر و تنگدستى ، اسرافكارى
هامش
( 1 ) . ر . ك : پديدهشناسى فقر و توسعه ، ج 2 ، ص 236 .
( 2 ) . روزنامهء اطلاعات ، 18 / 8 / 1360 .
( 3 ) . پديدهشناسى فقر و توسعه ، ج 2 ، ص 211 .
( 4 ) . نهجالبلاغه ، حكمت 328 .