معناى عمل خوب و بد بهكار مىرود .
اما اينكه چرا از فال بد نهى شده است ؟ براى اينكه اولا يك مسألهء خرافى است و هيچگونه رابطهاى در ميان پرواز پرندگان ، يا بهويژه كلاغ و حوادث شوم وجود ندارد و ثانيا باعث تضعيف روحيهها و سستى ارادهها مىگردد .
به همين دليل در روايات اسلامى نكوهش شديدى دربارهء فال بد زدن و تطير ديده مىشود تا آنجا كه در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم : «
الطيرة شرك
؛ فال بد زدن نوعى شرك است » « 1 » زيرا مفهومش اين است كه غير از خدا را در سرنوشت خودمان مؤثر و شريك بدانيم و اين نوعى شرك است .
در روايت ديگرى از همان حضرت مىخوانيم : «
مَن خَرَج يُريدُ سَفَراً فرجَع مِن طَيرٍ فقد كَفَر بما انزِل على محمّدٍ صلى الله عليه و آله
؛ كسى كه ارادهء سفرى كند و از منزل بهسوى مقصد حركت نمايد ولى پرندهاى را ببيند و به فال بد بگيرد و به خانه برگردد به آنچه بر محمّد صلى الله عليه و آله نازل شده كافر گرديده است » . « 2 » زيرا پريدن پرندهاى را در سرنوشت خود مؤثر دانسته به گونهاى كه او را از حركت بهسوى مقصد بازداشته است .
و در روايات اسلامى دستور داده شده است كه به فال بد اعتنا نكنيد و توكل بر خدا كنيد هيچ مشكلى براى شما پيش نخواهد آمد . در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چنين نقل شده است : «
الطّيرةُ شِركٌ ولكنّ اللَّه عزّ وجلّ يُذهِبَه بالتوكُّل
؛ فال بد زدن نوعى شرك است و ليكن خداوند متعال آن را با توكل از بين مىبرد » . « 3 » اين سخن را با حديث ديگرى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پايان مىدهيم : «
أَنَّ
النَّبِى صلى الله عليه و آله كَانَ يحِبُّ الْفَأْلَ الْحَسَنَ وَ يكْرَهُ الطِّيرَةَ وَ كَانَ عليه السلام يأْمُرُ مَنْ رَأَى شَيئاً يكْرَهُهُ وَ يتَطَيرُ مِنْهُ أَنْ يقُولَ اللَّهُمَّ لَايؤْتِى الْخَيرَ إِلَّا أَنْتَ وَ لَايدْفَعُ السَّيئَاتِ إِلَّا أَنْتَ
هامش
( 1 ) . مسند احمد ، ج 1 ، ص 389 .
( 2 ) . كنزالعمال ، ج 10 ، ص 114 ، ح 28570 .
( 3 ) . مستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 17 .