امروز هم افراد زيادى پيدا مىشوند كه مىتوانند از طريق چشمبندى و تردستى و استفاده از خواص فيزيكى و شيميايى اشيا كارهاى خارقالعادهاى انجام دهند .
نوع ديگرى از سحر نيز وجود دارد كه ساحر بهوسيلهء رياضتهاى شديد ، ارادهء خود را چنان تقويت مىكند كه مىتواند آثار خارقالعادهاى از خود نشان دهد كه جنبهء چشمبندى ندارد .
از مجموع آنچه گفته شد به خوبى استفاده مىشود كه كلام حكيمانهء امام عليه السلام كه فرموده سحر حق است ، بيان يك واقعيت مىباشد . « 1 »
آنگاه امام عليه السلام بهسراغ چهارمين موضوعى كه حق است رفته ، مىفرمايد : « فال ( نيك ) حق است » ؛ (
وَالْفَأْلُ حَقٌّ
) . منظور از فال در ادبيات عرب اين است كه انسان حادثهاى را نشان پيروزى ، موفقيت و پيشامدهاى خير بداند . مثلًا بگويد كه چون فلان نوزاد در روز ميلاد مبارك يكى از معصومين عليهم السلام متولد شده آيندهء خوبى دارد و يا اينكه صبحگاهان كه از منزل خارج مىشود وقتى با انسان صالح و خوب و درستكارى برخورد كرد بگويد اين نشان مىدهد كه امروز كارهاى ما روبهراه خواهد بود . عرب از اينگونه پيشبينىها به فال تعبير مىكند كه همان تفأل خوب است .
اما اينكه آيا واقعاً رابطهاى ميان اينگونه حوادث و حوادث ديگرى كه پشت سر آن پيشبينى مىكنند وجود دارد ؟ هيچ دليلى براى آن در دست نيست ولى يك نكته را نمىتوان انكار كرد و آن اينكه وقتى انسان تفأل به خوبى مىزند اثر روانى قابل ملاحظهاى در او دارد ؛ او را اميدوار به آيندهء خوب مىسازد و ارادهء او
هامش
( 1 ) . براى آگاهى بيشتر دربارهء سحر و اقسام سحر و عوامل و امور بازدارندهء از آن به بحارالانوار ، ج 60 و تفسير نمونه ، ج 1 ذيل آيهء 102 سورهء بقره و ج 13 ذيل آيات 65 تا 69 سورهء طه و انوار الفقاهة ، المكاسب المحرمة ، بحث حرمت سحر ، ص 275 مراجعه فرماييد .