« طَلَبْتُ الرّياسَةَ فَوَجَدْتُها فِي النَّصيحَةِ لِعبادِ اللَّهِ
؛ به سراغ سرورى رفتم آن را در خيرخواهى به بندگان خدا يافتم » . « 1 »
اين بحث را با حديث ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام پايان مىدهيم :
« أرْبَعُ خِصالٍ يَسُودُ بِهَا الْمَرْءُ : الْعِفَّةُ وَالْأدَبُ وَالْجُودُ وَالْعَقْلُ
؛ چهار خصلت است كه انسان به وسيلهء آن به سرورى و بزرگى مىرسد : خويشتندارى در برابر گناه و ادب و بخشش و عقل » . « 2 »
سپس امام عليه السلام در ششمين جملهء حكمت آميز مىفرمايد : « با روش عادلانه ، دشمن مقهور و مغلوب مىشود » ؛
( وَبِالسِّيرَةِ الْعَادِلَةِ يُقْهَرُ الْمُنَاوِئُ )
. « مُناوىء » به معناى « دشمن » از ريشهء « مناواة » به معناى « دشمنى » است ، زيرا دشمن هنگامى موفق به كار خود مىشود كه دستاويزى پيدا كند . كسى كه روش عادلانه دارد ، دستاويزى به دست دشمن نمىدهد و همين باعت مقهور شدن اوست .
افزون بر اين كسى كه روش عادلانهاى دارد طرفداران زيادى در ميان مردم پيدا مىكند و آن كس كه طرفداران زياد دارد دشمنش مقهور مىشود .
افزون بر همهء اينها چنين كسى مورد الطاف الهى است و خداوند چنين بندهء عدالتپيشهاى را در برابر دشمنانش تنها نمىگذارد و او را پيروز مىگرداند و به گفتهء شاعر :
دشمن به كين نشسته مولا نمىگذارد * الطاف بىكرانش تنها نمىگذارد
در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« الْعَدْلُ جُنَّةٌ واقِيَةٌ وَجَنَّةٌ باقِيَةٌ
؛ عدالت سپر نگهدارنده و بهشت جاودان است » . « 3 »
هامش
( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ج 12 ، ص 173 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 1 ، ص 94 .
( 3 ) . همان ، ج 74 ، ص 166 .