اضافه بر اين علم از طريق شاگردان گسترش پيدا مىكند و اين نيز نوعى ديگر از نمو است .
در سومين تفاوت مىفرمايد : « دستپروردگانِ مال ، به زوال آن از بين مىروند ( ولى دستپروردگان علوم پايدارند ) » ؛
( وَصَنِيعُ الْمَالِ يَزُولُ بِزَوَالِهِ )
. بسيار ديدهايم ثروتمندانى را كه در زمان ثروت ، دوستان بىشمار و مخلصان فراوانى دارند ؛ اما آن روز كه ورشكست گردند و اموالشان از بين برود همه از اطراف آنها پراكنده مىشوند گويى نه مالى بود و نه ثروتى و نه دستپروردگانى ؛ اما عالم اگر روزى بيمار شود و نتواند افاضهء علم كند و يا از دنيا برود شاگردانش جاى او را مىگيرند و خلأ ناشى از بيمارى يا فقدانش را پر مىكنند و اين امر همچنان در نسلهاى متعدد ادامه مىيابد .
امام عليه السلام در ادامهء اين سخن به چهارمين امتياز علم بر مال پرداخته ، مىفرمايد :
« اى كميل بن زياد ! آشنايى با علم و دانش آيينى است كه انسان به آن جزا داده مىشود و بايد به آن گردن نهد ، به وسيلهء آن در دوران حيات ، كسب طاعت فرمان خدا مىكند و بعد از وفات نام نيك از او مىماند ( در حالى كه مال به تنهايى نه وسيلهء طاعت است نه سبب نيكنامى بعد از مرگ ) » ؛
( يَا كُمَيْلُ بْنَ زِيَادٍ :
مَعْرِفَةُ الْعِلْمِ دِينٌ يُدَانُ بِهِ ، بِهِ يَكْسِبُ الْإِنْسَانُ الطَّاعَةَ فِي حَيَاتِهِ ، وَجَمِيلَ الْأُحْدُوثَةِ بَعْدَ وَفَاتِهِ )
. « أُحْدُوثه » به معناى چيزى است كه مردم دربارهء آن سخن مىگويند و در اينجا به معناى نام و نشان و « جَميلَ الْأُحْدُوثَة » به معناى نام نيك است .
تعبير به « مَعْرِفَةُ الْعِلْم » به معناى آشنايى با علوم و دانشهاست نه آشنايى به اهميت علم آنگونه كه بعضى از شارحان پنداشتهاند ، زيرا جملههاى بعد از آن شاهد بر تفسيرى است كه بيان كرديم .
در حديثى كه در كتاب كافى از اميرمؤمنان عليه السلام نقل شده است مىخوانيم كه
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 195
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٩٥