شرح و تفسير اعجوبهء جهان خلقت !
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانهء خود به يك سلسله عواطف انسانى و بخش مهمى از رذايل اخلاقى و آثار هر يك از آنها اشاره فرموده و مركز آنها را قلب مىشمرد و مىفرمايد : « در درون سينهء اين انسان قطعه گوشتى است كه به رگ مخصوصى آويخته شده و عجيبترين اعضاى او و همان قلب وى است » ؛
( لَقَدْ عُلِّقَ بِنِيَاطِ هَذَا الْإِنْسَانِ بَضْعَةٌ هِيَ أَعْجَبُ مَا فِيهِ : وَذَلِكَ الْقَلْبُ )
. در اينكه چگونه قلب همان عضو صنوبرى كه مأمور رساندن خون به تمام اعضاست مىتواند مركز عواطف انسانى و فضايل و رذايل اخلاقى باشد در پايان اين بحث به طور مشروح از آن سخن خواهيم گفت .
« نياط » همان رگى است كه قلب بهوسيلهء آن در سينهء انسان آويزان است كه اگر قطع شود در كمترين زمان حيات انسان پايان مىيابد . گاه آن را مفرد شمرده و زمانى جمع « نَوط » ( بر وزن فوت ) دانستهاند و هنگامى به معناى خود قلب نيز آمده است . به هر حال امام عليه السلام اين قلب آدمى را كه در درون سينهاش با رگى آويخته شده شگفتانگيزترين عضو بدن او مىشمرد .
سپس به دليل آن پرداخته و در ادامهء سخن چنين مىفرمايد : « اين شگرفى به خاطر آن است كه صفاتى از حكمت و ضد حكمت در آن جمع است » ؛
( وَ ذَلِكَ أَنَّ لَهُ مَوَادَّ مِنَ الْحِكْمَةِ وَأَضْدَاداً مِنْ خِلَافِهَا )
.