بعضى - مانند ابن ابىالحديد - چنين پنداشتهاند كه اين آيه در سال حديبيه ( سال ششم ) كه كفار مكه پيغمبر را از زيارت خانهء خدا باز داشتند نازل شده و بعداً به هنگام جمعآورى قرآن و ترتيب آن به وسيلهء اصحاب رسول اللَّه صلى الله عليه و آله در اينجا جاى داده شده است .
در حالى كه اين سخن از دو جهت اشتباه است : اولًا جلوگيرى مشركان از زيارت مسلمانان نسبت به خانهء خدا تنها در سال حديبيه نبود پيش از اين نيز چنين بود و ثانياً قرآن در زمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به صورت كنونى جمع آورى شد و اصحاب بر رسول اللَّه صلى الله عليه و آله خواندند . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) . شرح بيشتر در اين باره را در تفسير نمونه ذيل آيات سورهء حمد در جلد اول مطالعه فرماييد .