شرح و تفسير دو امان از عذاب الهى
مرحوم سيّد رضى اين گفتار حكيمانهء امير مؤمنان على عليه السلام را به توسط فرزندزادهء گرامىاش امام باقر عليه السلام نقل كرده مىگويد : ابو جعفر محمد بن على الباقر عليهما السلام از آن حضرت چنين نقل كرده است كه فرمود : « در زمين دو امان و وسيلهء نجات از عذاب الهى بود كه يكى از آنها برداشته شد دومى را دريابيد و به آن چنگ زنيد » ؛
( وَحَكَى عَنْهُ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْبَاقِرُ عليهما السلام أَنَّهُ قَالَ كَانَ فِي الْأَرْضِ أَمَانَانِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ ، وَقَدْ رُفِعَ أَحَدُهُمَا ، فَدُونَكُمُ الْآخَرَ فَتَمَسَّكُوا بِهِ )
. آنگاه امام عليه السلام به شرح اين دو بر اساس استنباطى كه از يكى از آيات قرآن مجيد كرده مىپردازد و مىفرمايد : « اما امانى كه برداشته شد وجود رسول اللَّه صلى الله عليه و آله بود ( كه خداوند به بركت وجود او هرگز عذابى بر اين امت نازل نكرد ؛ ولى او از ميان ما رفت ) و امانى كه باقى مانده استغفار است ، همانگونه كه خداوند متعال مىفرمايد : « تا تو در ميان آنها هستى خداوند آنها را عذاب نمىكند و تا آنان نيز از گناهان خود استغفار مىكنند خداوند عذابشان نخواهد كرد » ؛
( أَمَّا الْأَمَانُ الَّذِي رُفِعَ فَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله ، وَأَمَّا الْأَمَانُ الْبَاقِي فَالْاسْتِغْفَارُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : وَما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ )
. به گفتهء مرحوم سيّد رضى « اين استنباط امام يك نمونه از بهترين استفادهها و لطيفترين استنباطها از آيات قرآن كريم است » ؛
( قالَ الرَّضيُ : وَهذا مِنْ