مَحاسِنِ الْإسْتِخْراجِ وَلَطائِفِ الْإسْتِنْباطِ )
. هنگامى كه به عقل و خرد خويش رجوع كنيم نيز آنچه را كه در اين آيهء مباركه آمده و استنباطى را كه امام عليه السلام از آن كرده درمىيابيم . پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله مطابق آيهء شريفهء « وَما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمينَ » « 1 » رحمتى براى تمام جهانيان بود چگونه ممكن است اين كانون رحمت الهى در ميان امت باشد و خدا آنها را عذاب كند .
از سويى ديگر ، استغفار يكى از وسايل جلب رحمت خداست ، زيرا خودش بندگان را دعوت به استغفار كرده و وعدهء غفران و آمرزش داده و فرمود : « « قُلْ يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ » ؛ اى بندگانى كه راه اسراف به خود را درپيش گرفتهايد و مرتكب گناهان شدهايد از رحمت خداوند مأيوس نشويد ، چرا كه او همهء گناهان ( توبه كنندگان ) را به يقين او آمرزندهء مهربان است » . « 2 »
بنابراين بعد از رحلت پيغمبر خدا و رفتن آن حضرت به ديار باقى مسلمانان مىتوانند خود را به وسيلهء توبه و انابه و استغفار از عذاب الهى مصون دارند و امام عليه السلام با استنباطى كه در بالا آمد راه را به آنها نشان داده و بر آن تأكيد ورزيده است .
ايشان نه تنها مىتوانند از عذاب الهى در امام بمانند بلكه با استغفار درهاى رحمت و نعمت و سعادت را مىتوانند به روى خود بگشايند . همانگونه كه در سورهء « نوح » آمده است : « « اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً * يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً * وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوالٍ وَبَنِينَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهارا » ؛ من به آنها گفتم از پروردگار خويش آمرزش بطلبيد او بسيار آمرزنده است تا بارانهاى پربركت آسمان را پى در پى بر شما بفرستد و شما را با اموال و فرزندان فراوان
هامش
( 1 ) . انبيا ، آيهء 107 .
( 2 ) . زمر ، آيهء 53 .