88 و قال عليه السلام وَحَكَى عَنْهُ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْبَاقِرُ عليهما السلام أَنَّهُ قَالَ : كَانَ فِي الْأَرْضِ أَمَانَانِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ ، وَقَدْ رُفِعَ أَحَدُهُمَا ، فَدُونَكُمُ الْآخَرَ فَتَمَسَّكُوا بِهِ : أَمَّا الْأَمَانُالَّذِي رُفِعَ فَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله وَأَمَّا الْأَمَانُ الْبَاقِي فَالْاسْتِغْفَارُ . قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : وَما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ .
ابوجعفر محمد بن على الباقر عليهما السلام از آن حضرت نقل كرده است كه فرمود :
« در زمين دو امان ( دو وسيلهء نجات ) از عذاب الهى بود كه يكى از آنها برداشته شد دومى را دريابيد و به آن چنگ زنيد ؛ اما امانى كه برداشته شد وجود رسول اللَّه صلى الله عليه و آله بود ( كه خداوند به بركت وجود او هرگز عذابى بر اين امت نازل نكرد ، ولى او از ميان ما رفت ) و امانى كه باقى مانده « استغفار » است ، همانگونه كه خداوند متعال مىفرمايد : « تا تو در ميان آنها هستى خداوند آنان را عذاب نمىكند و تا آنان نيز از گناهان خود استغفار مىكنند ، خداوند عذابشان نخواهد كرد » . « 1 »
هامش
( 1 ) . سند گفتار حكيمانه :
در كتاب مصادر نهجالبلاغه آمده است كه مرحوم طبرسى اين حديث را با تفاوت آشكارى از امام اميرالمؤمنين عليه السلام نقل كرده است و اين نشان مىدهد كه از منبع ديگرى جز نهجالبلاغه گرفته و همچنين فتال نيشابورى در كتاب روضة الواعظين با مقدارى اضافه و كم نسبت به نهجالبلاغه آورده است . همينگونه سبط بن جوزى در تذكرة الخواص سپس مىافزايد : فخر رازى در تفسيرش آن را از « ابن عباس » نقل كرده در حالى كه معلوم است « ابن عباس » علم خود را - به تصريح خودش - از علوم امير مؤمنان اخذ كرده است . ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 85 ) .