شده است ؛ قرآن مجيد مىفرمايد : « « يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ » ؛ از امورى سؤال نكنيد كه اگر براى شما آشكار گردد شما را به زحمت مىافكند و ناراحت مىكند » . « 1 »
مىدانيم بنىاسرائيل در داستان معروف ذبح گاو كه در اوايل سورهء « بقره » آمده بر اثر كثرت سؤال و تعمق در بيان تكليف ، خود را به زحمت فوق العادهاى افكندند .
آنگاه امام دربارهء تنازع مىفرمايد : « آنكس كه بر اثر جهل ، بسيار به نزاع و ستيز برخيزد ، نابينايى او نسبت به حق پايدار خواهد ماند » ؛
( وَمَنْ كَثُرَ نِزَاعُهُ بِالْجَهْلِ دَامَ عَمَاهُ عَنِ الْحَقِّ )
. منظور از تنازع در اينجا همان جدال و نزاع در مباحث مختلف است كه هرگاه ادامه يابد و هر يك از دو طرف بخواهند سخن خود را به كرسى بنشانند و نسبت به ديگرى برترىجويى كنند تدريجاً حق در نظر آنها پنهان مىشود و خودخواهىها و برترىجويىها مانع مشاهدهء حق مىگردد و چه بسيار هيچكدام در آغاز بحث به گفتهء خود چندان مؤمن نباشد ؛ ولى با ادامهء جدال و نزاع كم كم باور مىكند كه آنچه مىگويد عين حق و سخن طرف مقابل عين باطل است .
حال هرگاه اين جداع و نزاع در مسائلى مربوط به خداشناسى و ساير عقايد دينى صورت گيرد ، سبب مىشود كه از راه راست منحرف گردد و گاه منجر به كفر گردد و گاه مىشود كه نسبت به عقايد اصيل شك و ترديد به خود راه مىدهد ، زيرا هنگامى انسان مىتواند در راه راست گام بگذارد كه اينگونه حجابها را از خود دور سازد و مخلصانه بينديشد و به مصداق « وَالَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا » « 2 » به سرمنزل مقصود برسد .
هامش
( 1 ) . مائده ، آيهء 101 .
( 2 ) . عنكبوت ، آيهء 69 .