پايهء چهارمِ ايمان : جهاد
سپس امام عليه السلام از چهارمين پايهء ايمان يعنى جهاد دم مىزند و براى آن مانند سه پايهء گذشته چهار شاخه ذكر مىكند و مىفرمايد : « جهاد ( نيز ) چهار شاخه دارد : امر به معروف ، نهى از منكر ، صدق و راستى در معركههاى نبرد ، و دشمنى با فاسقان » ؛
( وَالْجِهَادُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ : عَلَى الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ ، وَالنَّهْىِ عَنِ الْمُنْكَرِ ، وَالصِّدْقِ فِي الْمَوَاطِنِ ، وَشَنَآنِ الْفَاسِقِينَ )
. در واقع امام جهاد را به معناى وسيع كلمه تفسير فرموده نه تنها جهاد نظامى در ميدان جنگ با دشمنان كه نتيجهء همهء آنها عظمت اسلام و مسلمانان و دفع شر كافران و فاسقان و منافقان است و به تعبير ديگر امام به هر چهار محور جهاد :
جهاد با قلب ، با زبان ، با عمل و با اسلحه در ميدان نبرد اشاره مىكند كه جهادى است فراگير و شامل تمام مصداقها .
آنگاه آثار هر يك از اين شاخههاى چهارگانه را به روشنى برمىشمرد و مىفرمايد : « آنكس كه امر به معروف كند پشت مؤمنان را محكم ساخته » ؛
( فَمَنْ أَمَرَ بِالْمَعْرُوفِ شَدَّ ظُهُورَ الْمُؤْمِنِينَ )
. « و آنكس كه نهى از منكر كند بينى كافران ( منافقان ) را به خاك ماليده » ؛
( وَمَنْ نَهَى عَنِ الْمُنْكَرِ أَرْغَمَ أُنُوفَ الْكَافِرِينَ )
. « 1 »
« و كسى كه صادقه در ميدانهاى نبرد با دشمن ( و هرگونه مقابله با آنها ) بايستد وظيفهء خود را ( در امر جهاد با دشمن ) انجام داده است » ؛
( وَمَنْ صَدَقَ فِي الْمَوَاطِنِ قَضَى مَا عَلَيْهِ )
. « و كسى كه فاسقان را دشمن دارد و براى خدا خشم گيرد خدا نيز به خاطر او خشم مىكند ( و او را در برابر دشمنان حفظ مىنمايد و روز قيامت وى را خشنود مىسازد ) » ؛
( وَمَنْ شَنِئَ الْفَاسِقِينَ غَضِبَ لِلَّهِ ، غَضِبَ اللَّهُ لَهُ وَأَرْضَاهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ )
.
هامش
( 1 ) . در بسيارى از نسخ به جاى « كافرين » ، « منافقين » آمده است كه با مسئلهء نهى از منكر تناسب بيشترى دارد .