يا چيزى به كار رفته است و « زهد » عدم وابستگى به دنيا و زخارف دنياست و « ترقب » به هرگونه انتظار گفته مىشود .
سپس به ريشههاى هر يك از اين چهار شاخه كه از آن منشعب مىشود پرداخته مىفرمايد : « آنكس كه مشتاق بهشت باشد ، شهوات و تمايلات سركش را به فراموشى مىسپارد و آنكس كه از آتش جهنم بيمناك شد از گناهان دورى مىگزيند و كسى كه زاهد و بىاعتنا به دنيا باشد مصيبتها را ناچيز مىشمرد و آنكس كه انتظار مرگ را مىكشد براى انجام اعمال نيك سرعت مىگيرد » ؛
( فَمَنِ اشْتَاقَ إِلَى الْجَنَّةِ سَلَا عَنِ الشَّهَوَاتِ ؛ وَمَنْ أَشْفَقَ مِنَ النَّارِ اجْتَنَبَ الْمُحَرَّمَاتِ ؛ وَمَنْ زَهِدَ فِي الدُّنْيَا اسْتَهَانَ بِالْمُصِيبَاتِ ؛ وَمَنِ ارْتَقَبَ الْمَوْتَ سَارَعَ إِلَى الْخَيْرَاتِ )
. « سلا » به معناى فراموش كردن چيزى است .
در واقع صبر و شكيبايى گاه در مقابل شهوت و در مسير اطاعت خداست و گاه در مقام پرهيز از گناهان و گاه در مقابل مصائب و درد و رنجهاى دنيوى است و گاه در مقابل پايان عمر و مرگ .
براى اينكه انسان بتواند مواضع خود را در مقابل اين امور چهارگانه روشن سازد بايد متكى به عقايد صحيح گردد ؛ عشق به بهشت و نعمتهاى بىپايانش او را از غلطيدن در شهوات سركش دنيا حفظ مىكند و اين همان صبر بر طاعت است و ايمان به عذاب الهى در آخرت و خوف از دوزخ او را از گناهان باز مىدارد ، چرا كه گويى آتش دوزخ را با چشم خود مىبيند .
از آنجا كه بىتابى در برابر مصائب به دليل دلبستگىهاى دنيوى است آنكس كه زاهد و بىاعتنا به دنيا باشد و از اين دلبستگىها وا رَهَد مصيبت در برابر او كوچك مىشود و صبر در برابر آن آسان مىگردد .
امام عليه السلام علاوه بر سه شاخهء معروف صبر شاخهء چهارمى هم در اينجا بيان فرموده و آن صبرى است كه از انتظار مرگ ناشى مىشود كسى كه در هر لحظه
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 196
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٩٦