است . به همين دليل افرادى كه در ناز و نعمت پرورش پيدا مىكنند سست و ناتوانند و افرادى كه در لابهلاى مشكلات بزرگ مىشوند قوى و نيرومندند .
ناز پرودهء نعمت نبرد راه به دوست * عاشقى شيوهء رندان بلا كش باشد
به همين دليل امروز براى بالا بردن سطح قدرت سربازان ، آنها را به تمرينهاى شاقّ و مشكل فرا مىخوانند تا كاملًا در لابهلاى سختىها پرورش يابند . يكى از فلسفههاى روزهء ماه مبارك رمضان نيز همين است كه روح و جسم انسان را با تحمّل مشكلات روزه تقويت مىكند .
البته اين بدان معنا نيست كه انسان غذاى كافى به بدن خود نرساند و همچون مرتاضان به بادامى قناعت كند ، بلكه منظور اين است كه در لابهلاى عيش و نوش و بر سر سفرههاى رنگين پرورش نيابد .
آنگاه امام عليه السلام در تأييد سخنان گذشته مىفرمايد : « ( بهعلاوه جاى تعجب نيست كه من در عين سادگىِ غذا ، شجاع باشم ، چرا كه ) من نسبت به پيامبر همچون نورى هستم كه از نور ديگرى گرفته شده باشد و همچون ذراع نسبت به بازو » ؛
( وَأَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ كَالضَّوْءِ مِنَ الضَّوْءِ ، وَالذِّرَاعِ مِنَ الْعَضُدِ ) .
او همواره ساده مىزيست ولى در نهايت شجاعت بود و در ميدان نبرد از همه نزديكتر به دشمن قرار داشت و در روز احد كه ديگران فرار كردند او هرگز فرار نكرد من هم پيرو همان مكتب و ذراع همان بازو هستم .
همانگونه كه در كلمات قصار نهجالبلاغه فرمود :
« كُنَّا إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ اتَّقَيْنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنَّا أَقْرَبَ إِلَى الْعَدُوِّ مِنْهُ ؛
هنگامى كه آتش جنگ شعلهور مىشد ما به رسول خدا پناه مىبرديم و هيچ يك از ما به دشمن از او نزديكتر نبود » . « 1 »
شاهد گوياى اين گفتار امام عليه السلام آيهء مباهله است كه اميرمؤمنان على عليه السلام را به
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغه ، كلمات قصار 9 ، از كلمات غريب حضرت .