منزلهء نفس پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىشمرد و رواياتى است كه از خود رسول خدا نقل شده است آنجا كه طبق نقل گنجى شافعى ؛ يكى از اصحاب از پيغمبر اكرم سؤال كرد : در ميان تمام صحابه چه كسى نزد شما محبوبتر است فرمود : على بن ابىطالب . عرض كرد چرا ؟ فرمود :
« لِأَنَّه خُلِقْتُ أَنَا وَعَلِيٌّ مِنْ نُورٍ وَاحِدٍ ؛
زيرا من و على از نور واحدى آفريده شدهايم » و در همان كتاب از معجم طبرانى نقل مىكند كه پيغمبر فرمود :
« إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْأَنْبِيَاءَ مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّى وَخَلَقني وَعَلِيّاً مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ ؛
خداوند پيامبران را از شجرههاى متعدّدى آفريد ؛ ولى من و على را از شجرهء واحدى خلق كرد » . « 1 »
داستان فرستادن سورهء برائت با ابو بكر براى قرائت بر حاضران مكّه در موسم حج و سپس گرفتن آن از ابو بكر و دادن به على عليه السلام در كتب تاريخ ، معروف است . هنگامى كه ابوبكر خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله برگشت و عرض كرد : پدر و مادرم به فدايت باد آيا چيزى دربارهء من نازل شده كه آيات برائت را از من گرفتيد ؟ فرمود :
نه
« وَلَكِن لَايُبَلِّغْ عَنِّي إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي ؛
ولى بايد پيام مرا خودم يا كسى كه از من است برساند » . « 2 »
اين روايت در مسند احمد حنبل به صورت گوياترى نقل شده كه پيغمبر صلى الله عليه و آله در جواب ابوبكر فرمود : جبرئيل نزد من آمده و گفته است :
« لَن يُؤَدِّيَ عَنْكَ إِلَّا أَنْتَ أَوْ رَجُلٌ مِنْكَ ؛
پيام سورهء برائت را تنها خودت يا كسى كه از توست بايد به مردم برساند » . « 3 »
تعبير به
« كَالضَّوْءِ مِنَ الضَّوْءِ »
اشاره به اين است كه نور ايمان و قوّت و قدرت من از نور ايمان و قدرت پيغمبر صلى الله عليه و آله گرفته شده و تعبير به
« وَالذِّرَاعِ مِنَ الْعَضُدِ »
اشاره به اين است كه هر گاه بازو محكم باشد ذراع نيز محكم خواهد بود .
هامش
( 1 ) . كفاية الطالب ، ص 315 به بعد مطابق نقل شرح نهج البلاغهء تسترى ، ج 7 ، ص 468 و 469 .
( 2 ) . تذكرة الخواص ، ص 37 .
( 3 ) . مسند احمد ، ج 1 ، ص 151 .