ابنعباس ، اسناد اين نامه على عليه السلام نسبت به او را حفظ كنند .
از جمله ابن ميثم در شرح نهجالبلاغهء خود مىگويد : « نبايد از ابن عباس چنان كارى را بعيد دانست زيرا او معصوم نبود و على عليه السلام هم كسى نبود كه در راه حق از احدى بترسد و حقيقت را كتمان كند ، هرچند محبوبترين فرزندان او باشد تا چه رسد به پسر عمويش ، بلكه لازم است نسبت به خويشاوندان نزديك در چنين موردى سختگيرتر باشد .
وانگهى سختگيرى امام عليه السلام باعث جدايى ابن عباس از امام نمىشود ، چرا كه آن حضرت هر يك از يارانش را كه مستحق مؤاخذه مىدانست ، مؤاخذه مىكرد ؛ بزرگ يا كوچك ، نزديك يا دور و هنگامى كه حق اللَّه را از او باز پس مىگرفت و يا آن شخص خودش از كردهء خود پشيمان مىشد ، به همان حال قبل نسبت به او باز مىگشت ، بنابراين با محبّت عميق و پيوند خويشاوندى كه ميان امام عليه السلام و ابنعباس وجود داشت ، درشتى و مؤاخذهء شديد على عليه السلام نسبت به ابن عباس باعث جدايى او نمىشد .
امّا اينكه گفته شود مخاطب برادر ابنعباس ؛ يعنى عبيداللَّه بوده ، صحيح نيست ، چرا كه عبيد اللَّه كارگزار امام در يمن بود و چنين مطلبى دربارهء او نقل نشده است » . « 1 »
طرفداران قول دوم از يك سو معتقدند كه عظمت مقام ابن عباس با محتواى اين نامه هرگز سازگار نيست ، زيرا او « حِبْر الأُمّة » و درياى عميقى از علم و فضل بود و به على عليه السلام عشق مىورزيد ، و جزء مدافعان درجهء اوّل على عليه السلام بود كه عدد آنها در آن زمان طوفانى از انگشتان دست تجاوز نمىكرد و حتى در جنگ صفين هنگامى كه مسألهء حكميّت مطرح شد امام عليه السلام او را براى حكميّت و قرار گرفتن در برابر مرد شيطان صفتى همچون عمرو عاص پيشنهاد فرمود ( هرچند گروهى
هامش
( 1 ) . شرح نهجالبلاغهء ابن ميثم ، ج 5 ، ص 90 .