حسن و امام حسين عليهما السلام و ابن عباس و مالك اشتر و قيس بن عباده را لعن مىكرد . « 1 »
مؤلف بزرگوار معجم رجال الحديث بعد از نقل اين ماجراها مىگويد : از مجموع آنچه دربارهء ابن عباس گفته شده استفاده مىشود كه او مردى جليل القدر و مدافع اميرالمؤمنين و امام حسن و امام حسين عليهما السلام بود همانگونه كه علّامهء حلّى و ابن داود در كتب رجال خود آوردهاند . و مرحوم محدّث قمى از شهيد ثانى نقل مىكند كه پس از ذكر چند حديث در مذمت ابن عباس مىگويد : تمام اين احاديث ضعيف است .
به گفتهء مرحوم صاحب معالم در كتاب تحقيق طاووسى - بعد از ذكر محبّت و اخلاص ابن عباس نسبت به اميرمؤمنان عليه السلام و يارى و دفاع از آن حضرت كه جاى شك و ترديدى در آن نيست - چه جاى تعجب كه افرادى بر او حسد بورزند و اينگونه نسبتهاى ناروا را به او بدهند .
به همين دليل غالب علماى رجال از شيعه و اهل سنّت ، احاديث ابن عباس را به عنوان احاديث صحيح و معتبر مىپذيرند و به اين گونه شبهات دربارهء او اعتنايى نمىكنند .
بنابراين بايد پذيرفت كه مخاطب در اين نامه شخصى غير از ابن عباس بوده هر چند ما به طور دقيق او را نشناسيم و تعبير به ابن عم ( مانند تعبير به برادر و اخ در موارد ديگر ) ممكن است كنايه از نزديكى و مصاحبت بوده باشد و به همين جهت مرحوم سيّد رضى با اينكه در بسيارى از موارد نام مخاطبان نامه را مىبرد در اينجا نامى از ابن عباس نبرده و تنها به جملهء « الى بعض عماله » قناعت كرده است .
اين سخن را با حديثى كه مرحوم علّامهء مجلسى در بحارالانوار در تاريخ
هامش
( 1 ) . مجمع رجالالحديث ، ج 10 ، ص 238 ، به نقل از طبرى .