4 . مرحوم تسترى در شرح نهجالبلاغهء خود نقل مىكند كه در هنگام شهادت على عليه السلام ابن عباس در بصره بود و ( فورا ) به كوفه آمد و به امام حسن عليه السلام ملحق شد و آن روز كه امام حسن در صبح شهادت پدر خطبه مىخواند ، ابن عباس برخاست و مردم را به بيعت با آن حضرت دعوت نمود . مردم نيز اجابت كردند . « 1 »
5 . بر فرض كه اين داستان مربوط به ابن عباس باشد ؛ ولى در بعضى از روايات آمده است كه اولًا اموال مزبور اموال كمى بوده ، و ثانياً هنگامى كه امام عليه السلام به ابن عباس تذكر داد او هم بلا فاصله اموال را باز گرداند و عذرخواهى كرد و امام عليه السلام عذرش را پذيرفت ، همانگونه كه مرحوم تسترى از يعقوبى نقل مىكند كه ابن عباس مقدارى از بيتالمال را تصرف كرده بود و هنگامى كه اميرمؤمنان عليه السلام دستور بازگرداندن آن را داد ، آن اموال را بازگرداند . سپس مانند آن را از سبط بن جوزى نقل مىكند كه در پايانش آمده است : ابن عباس از كار خود پشيمان شد و خدمت امام عليه السلام عذرخواهى كرد و امام عليه السلام عذر او را پذيرفت . « 2 »
* * * نتيجه اينكه با اين روايات مختلف و گاه ضد و نقيض چگونه مىتوان باور كرد كه مرد بزرگ و با شخصيّتى همچون ابن عباس كه حبر امّت و دانشمند و فقيه معروف اسلام بود ، چنين كارى را در آن مقياس كه مخالفان به او نسبت دادهاند مرتكب شده باشد .
آيا اين احتمال وجود ندارد كه عمال بنى اميّه و جيره خواران معاويه كه در برابر اموال كبير و گاه صغير احاديثى به نفع آنها وضع مىكردند و حتى به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت مىدادند چنين مطالبى را دربارهء ابن عباس جعل كرده باشند به خصوص آنكه در روايات آمده است معاويه بعد از نمازهاى خود على عليه السلام و امام
هامش
( 1 ) . شرح نهجالبلاغهء مرحوم تسترى ، ج 8 ، ص 89 .
( 2 ) . همان مدرك ، ص 92 .