اين احتمال نيز در تفسير اين جمله وجود دارد كه اگر جاهل از تو قطع پيوند كرد هرگز ناراحت مباش ، زيرا به منزلهء اين است كه عاقلى با تو رابطه برقرار كند ؛ از زيانش بر كنار مىمانى و شر او از تو قطع مىشود . ( مطابق اين تفسير ، جاهل و عاقل جنبهء فاعلى دارد ) .
بيست و چهارم . « كسى كه خود را از حوادث زمان ايمن بداند زمانه به او خيانت خواهد كرد و كسى كه آن را بزرگ بشمارد او را خوار مىسازد » ؛ ( مَنْ أَمِنَ الزَّمَانَ خَانَهُ ، وَ مَنْ أَعْظَمَهُ أَهَانَهُ ) .
جملهء اوّل اشاره به اين است كه هيچ يك از نعمتهاى دنيا مورد اعتماد نيست ؛ پيروزىها ، ثروتها ، حسن و جمال ، محبوبيتها و ساير مواهب مادى در هر لحظه در معرض زوال است . آنها كه بر اين امور اعتماد كنند ناگهان دنيا به آنها خيانت كرده و يكى را پس از ديگرى از آنها مىگيرد . اين درست به آن مىماند كه انسان در مسير سيلاب خانهء مجللى بنا كند كه هر لحظه ممكن است سيلاب عظيمى جارى شود و خانه را در هم بكوبد . بنابراين منظور از زمان در اينجا دنيا و مواهب مادى دنياست و منظور از جملهء دوم اين است كه دنيا در نظرش مهم باشد و براى به چنگ آوردن آن تن به هر كارى بدهد . به يقين چنين كسى خوار و بىمقدار و در نظرها موهون خواهد شد .
اين احتمال نيز در تفسير دو جملهء بالا هست كه منظور از زمان ، اهل زمان است ؛ يعنى انسان نبايد به همهء مردم زمان خود اطمينان كند ، چرا كه ممكن است ناگهان از پشت به او خنجر زنند و منظور از بزرگ داشتن زمان ، اهل زمان است مخصوصاً طاغوتها و صاحبان قدرت كه اعتماد بر آنها و بزرگ شمردنشان سبب وهن انسان مىشود ، لذا بسيارى از بزرگان و علماى گذشته ، نزديك شدن به طاغوتها را خطر شمرده و افراد محترم را از قرب سلطان بر حذر داشتهاند و اينكه در شرح حال بزرگان پيشين مىبينيم كه از فساد زمان خود شكوه داشتهاند
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 683
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٨٣