بخش بيست و يكم
يَا بُنَيَّ أَكْثِرْ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ ، وَ ذِكْرِ مَا تَهْجُمُ عَلَيْهِ ، وَ تُفْضِي بَعْدَ الْمَوْتِ إِلَيْهِ ، حَتَّى يَأْتِيَكَ وَ قَدْ أَخَذْتَ مِنْهُ حِذْرَكَ ، وَ شَدَدْتَ لَهُ أَزْرَكَ ، وَ لَا يَأْتِيَكَ بَغْتَةً فَيَبْهَرَكَ . وَ إِيَّاكَ أَنْ تَغْتَرَّ بِمَا تَرَى مِنْ إِخْلَادِ أَهْلِ الدُّنْيَا إِلَيْهَا ، وَ تَكَالُبِهِمْ عَلَيْهَا ، فَقَدْ نَبَّأَكَ اللَّهُ عَنْهَا ، وَ نَعَتْ هِيَ لَكَ عَنْ نَفْسِهَا ، وَ تَكَشَّفَتْ لَكَ عَنْ مَسَاوِيهَا ، فَإِنَّمَا أَهْلُهَا كِلَابٌ عَاوِيَةٌ ، وَ سِبَاعٌ ضَارِيَةٌ ، يَهِرُّ بَعْضُهَا عَلَى بَعْضٍ ، وَ يَأْكُلُ عَزِيزُهَا ذَلِيلَهَا ، وَ يَقْهَرُ كَبِيرُهَا صَغِيرَهَا . نَعَمٌ مُعَقَّلَةٌ ، وَ أُخْرَى مُهْمَلَةٌ ، قَدْ أَضَلَّتْ عُقُولَهَا ، رَكِبَتْ مَجْهُولَهَا . سُرُوحُ عَاهَةٍ بِوَادٍ وَعْثٍ ، لَيْسَ لَهَا رَاعٍ يُقِيمُهَا ، وَ لَا مُسِيمٌ يُسِيمُهَا . سَلَكَتْ بِهِمُ الدُّنْيَا طَرِيقَ الْعَمَى وَ أَخَذَتْ بِأَبْصَارِهِمْ عَنْ مَنَارِ الْهُدَى ، فَتَاهُوا فِي حَيْرَتِهَا ، وَ غَرِقُوا فِي نِعْمَتِهَا وَ اتَّخَذُوهَا رَبّاً ، فَلَعِبَتْ بِهِمْ لَعِبُوا بِهَا ، وَ نَسُوا مَا وَرَاءَهَا .
ترجمه
پسرم ! بسيار به ياد مرگ باش و به ياد آنچه به سوى آن مىروى و پس از مرگ در آن قرار مىگيرى به گونهاى كه هر گاه مرگ به سراغ تو آيد تو خود را ( از هر نظر ) آماده ساخته و دامن همت را در برابر آن به كمر بسته باشى . نكند ناگهان بر تو وارد شود و مغلوبت سازد و سخت بر حذر باش كه دلبستگىها و علاقهء شديد دنياپرستان به دنيا و حملهء حريصانهء آنها به دنيا ، تو را نفريبد و مغرور نسازد زيرا خداوند تو را از وضع دنيا آگاه ساخته و نيز دنيا خودش از فنا و زوالش خبر داده و بدىهايش را براى تو آشكار ساخته است . جز اين نيست كه دنياپرستان همچون سگهايى هستند كه پيوسته پارس مىكنند ( و براى تصاحب