و عاصيان ؛ اين كنايهء لطيفى است كه عمل صالح گويى بهشت است و معصيت گويى دوزخ است .
سپس امام عليه السلام به اين نكته اشاره مىفرمايد كه مرگ ، هيچ كس را رها نمىكند و فرار از چنگال آن براى احدى ممكن نيست و چون چنين است بايد آن را بسيار جدى گرفت ؛ مىفرمايد : « شما رانده شدگان و تعقيبشدگان مرگ هستيد ( و صيد شدگان به وسيلهء آن ) اگر بايستيد شما را دستگير خواهد كرد و اگر فرار كنيد به شما خواهد رسيد و مرگ از سايهء شما با شما همراهتر است و با موى پيشانى شما گره خورده و دنيا در پشت سر شما به سرعت در هم پيچيده مىشود ( و پايان عمر دور نيست ) » ؛ ( وَ أَنْتُمْ طُرَدَاءُ « 1 » الْمَوْتِ ، إِنْ أَقَمْتُمْ لَهُ أَخَذَكُمْ ، وَ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنْهُ أَدْرَكَكُمْ ، وَ هُوَ أَلْزَمُ لَكُمْ مِنْ ظِلِّكُمْ الْمَوْتُ مَعْقُودٌ بِنَوَاصِيكُمْ « 2 » ، وَ الدُّنْيَا تُطْوَى مِنْ خَلْفِكُمْ ) .
تعبير به « طُرَدَاءُ الْمَوْتِ » يكى از معانى آن صيدى است كه صياد به دنبال آن مىرود و مفهومش اين است كه اين صياد به قدرى چيره دست است كه انسانها كه صيد او هستند چه بايستند و چه فرار كنند آنها را خواهد گرفت و احدى از چنگال او رهايى نمىيابد . همان گونه كه در قرآن مجيد آمده است : « أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِككُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ » ؛ هرجا باشيد مرگ شما را در مىيابد
هامش
( 1 ) . « طرداء » جمع طريد و به گفتهء بعضى جمع « طريدة » از ريشهء « طرد » به معناى دور كردن گرفته شده و به معناى شخص تبعيد شده يا صيدى كه صياد به دنبال آن مىدود و پيوسته او را از خود دور مىسازد نيز به كار رفته است .
( 2 ) . « نواصى » جمع « ناصيه » به معناى موى پيش سر است ( نه به معناى پيشانى ) بعضى از ارباب لغت كه در اقليت هستند « ناصيه » را به معناى قسمت پيش سر يا موهاى آن تفسير كردهاند و بعضى اصل را قسمت پيش سر مىدانند و موى پيش سر را به مناسبت اينكه بر آن روييده ناصيه مىگويند ؛ ولى موارد استعمال اين لغت در قرآن مجيد به خوبى نشان مىدهد كه معناى اوّل ( موى پيش سر ) مناسبتر است ، زيرا هم در قرآن و هم در بسيارى از دعاها ناصيه با واژهء اخذ ( گرفتن ) همراه شده و به يقين آنچه را مىتوان گرفت موى پيش سر است كه طرف مقابل را وادار به تسليم مىكند نه خود پيش سر كه قابل گرفتن نيست . در ضمن ، اخذ به ناصيه در بسيارى از موارد ، معناى كنايه دارد و آن سلطهء بر شخص يا چيزى است .