بيمار تفسير شده است و مناسب معناى دوم است و حيوان « ذات عوار » به معناى حيوانى است كه عيب و نقصى دارد ؛ مثلًا فاقد چشم يا گوش يا مانند آن است .
شايان ذكر است كه فقها گفتهاند ، منظور از اين دستور آن است كه اگر تمام نصاب سالم بوده باشد نمىتواند حيوان ناسالمى را از جايى ديگر بياورد و به عنوان زكات بپردازد ؛ ولى اگر تمام نصاب حيوان بيمار و معيوب است ، مانعى ندارد زكات را از همان بپردازد و نيز اگر قسمتى معيوب و قسمتى سالم است ، زكات به نسبت از سالم و معيوب گرفته مىشود و اين نشانهء رعايت عدالت اسلامى در مسائل مربوط به بحث زكات است . « 1 »
گفتنى است كه اسلام از يك سو دستور مىدهد كه حيوانات معيوب ، پير و فرتوت و بيمار را به عنوان زكات نپذيريد ، زيرا ارزش زكات را به عنوان يك عبادت پايين مىآورد و به مقتضاى آيهء « لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ » ؛ هرگز به حقيقت نيكوكارى و قرب الى اللَّه نمىرسيد مگر اينكه از آنچه دوست داريد در راه خدا انفاق كنيد » « 2 » و از سويى ديگر دستور مىدهد كه اموال نخبه و گران قيمت را در اختيار صاحب قيمت بگذاريد و به عنوان زكات نگيريد ، زيرا بسيارى از مردم از اين كار ناراحت مىشوند و به مصداق « إِنْ يَسْأَلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا وَيُخْرِجْ أَضْغَانَكُمْ » ؛ چرا كه هر گاه اموال شما را طلب كند و بر آن تأكيد نمايد ، بخل مىورزيد ؛ و كينه و خشم شما را آشكار مىسازد » . « 3 » و به اين ترتيب تعادل را در مسألهء اداى زكات كاملا رعايت كرده است .
هامش
( 1 ) . به جواهرالكلام ، ج 15 ، ص 135 مراجعه شود .
( 2 ) . آل عمران ، آيهء 92 .
( 3 ) . محمد ، آيهء 37 .